Aruba heeft personeel nodig. Maar betekent een tekort aan werknemers automatisch dat lonen omhoog moeten? Niet noodzakelijk.

Op papier lijkt de economische logica eenvoudig. Als er weinig mensen beschikbaar zijn voor een bepaald beroep en veel werkgevers die mensen nodig hebben, zou de prijs van arbeid moeten stijgen. Meer vraag, minder aanbod: hogere lonen. Maar de werkelijkheid van een kleine economie zoals Aruba is ingewikkelder. Drie mechanismen kunnen ervoor zorgen dat schaarste niet automatisch leidt tot hogere lonen: tijdelijke contracten, uitbesteding en werknemers die bereid blijven hetzelfde loon te accepteren.

1. Tijdelijke contracten veranderen de machtsverhouding

Een werkgever die niet zeker weet hoeveel personeel hij over zes maanden nodig heeft, kan terughoudend zijn met het aanbieden van een vaste baan tegen een hoger salaris. Een tijdelijk contract geeft de werkgever flexibiliteit. Wanneer de vraag afneemt, kan het contract eindigen. Wanneer de vraag stijgt, kan opnieuw iemand worden aangenomen. Voor de werknemer betekent dat echter iets anders: minder zekerheid en mogelijk minder onderhandelingsmacht. Een werknemer kan schaars zijn, maar als hij weet dat zijn contract over enkele maanden eindigt, is de bereidheid om een hoger loon te eisen niet vanzelfsprekend.

De vraag wordt daarom niet alleen: hoeveel werknemers zijn er nodig?

Maar ook: hoeveel zekerheid krijgen werknemers in ruil voor hun arbeid?

2. Uitbesteding verplaatst de schaarste

Een tweede mechanisme is uitbesteding.

Een hotel, restaurant, winkel of ander bedrijf hoeft niet iedere functie zelf in dienst te hebben. Werkzaamheden kunnen worden uitbesteed aan schoonmaakbedrijven, beveiligingsbedrijven, onderhoudsbedrijven, transporteurs of andere gespecialiseerde ondernemingen. Daarmee verdwijnt de arbeidsvraag niet. Maar de relatie tussen de uiteindelijke werkgever en de werknemer verandert.

De onderneming koopt een dienst in plaats van rechtstreeks arbeid. Dat kan efficiënt zijn en bedrijven flexibiliteit geven. Maar het maakt de arbeidsmarkt ook complexer. Wie bepaalt uiteindelijk de prijs van die arbeid? Het bedrijf dat de opdracht geeft? De onderneming die het personeel levert? Of bepaalt de concurrentie tussen leveranciers de prijs?

Een tekort aan werknemers betekent dan niet automatisch dat iedere werknemer meer betaald krijgt.

3. Als iemand hetzelfde loon accepteert, ontstaat weinig druk

Het derde mechanisme is misschien het meest fundamentele.

Een werkgever kan moeilijk een hoger loon gaan betalen als er voldoende mensen zijn die bereid zijn dezelfde functie voor het bestaande loon uit te voeren.Dat betekent niet dat werknemers niet waardevol zijn. Het betekent dat schaarste pas economische macht oplevert wanneer het alternatief voor de werkgever daadwerkelijk beperkt is.

Aruba heeft vanaf 1 januari 2026 een minimumuurloon van Afl. 11,58 voor werknemers van 18 jaar en ouder. De overheid heeft daarmee een wettelijke ondergrens vastgesteld, maar boven die ondergrens blijft loonvorming afhankelijk van arbeidscontracten, CAO’s, arbeidsmarktomstandigheden en de economische waarde van de functie. Daar ligt een belangrijk onderscheid. Een bedrijf kan zeggen: “Wij kunnen niemand vinden.”

Maar de economische vraag is:

Kunnen ze werkelijk niemand vinden, of kunnen ze niemand vinden voor het loon en de arbeidsvoorwaarden die ze aanbieden?

Dat zijn twee totaal verschillende problemen.

Voor Aruba is dit belangrijk omdat de discussie over arbeidsmarkttekorten vaak begint bij het aantal beschikbare werknemers. Maar het echte probleem kan ook liggen bij loon, contractzekerheid, werktijden, arbeidsvoorwaarden, productiviteit en de bereidheid van werknemers om voor een bepaald bedrag te blijven werken. De arbeidsmarkt is daarom geen simpele markt waar schaarste automatisch een prijskaartje krijgt. De echte vraag voor Aruba is misschien veel ongemakkelijker: Hebben we een tekort aan werknemers of hebben we vooral een tekort aan werknemers tegen de prijs die werkgevers bereid zijn te betalen?