Tur hende ta un experto awor. Nos tin opinion riba salud mental, riba con pa lanta yiu, riba pobresa, riba inmigrante, educacion, relacion, disciplina y adiccion. Y rednan social a duna cada opinion un microfoon habri.
Aruba ta sumamente conecta online: pa final di 2025, alrededor di 97% di nos poblacion tabata uza internet y cerca di 81% tabatin un cuenta riba rednan social. Loke nos skirbi ya no ta keda den un combersacion priva; e por yega na miles di persona den cuestion di algun seconde.
Pero tin un pregunta cu nos no ta haci suficiente: ken nos ta herida cu loke nos ta skirbi?
Nos ta papia di salud mental y ta bisa hende pa papia abiertamente, pa busca ayudo y pa no sinti berguensa. Pero ora un persona finalmente admiti cu e ta pasando den dificultad, e reaccionnan den comentarionan ta bini mesora:
- “Tur hende tin problema;”
- “Super’e y sigui;”
- “Hende awe ta demasiado debil.”
Imagina bo ta e persona ey, lesando e reaccionnan ey despues di a reuni e curashi pa bisa “mi no ta bon”, solamente pa descubri cu cientos di desconoci a dicidi cu nan sa miho kico ta robes cu bo. Organisacion Mundial di Salud (WHO) a spierta cu expresionnan asina por aumenta stigma y haci daño adicional na esnan cu mester di atencion profesional.
Despues ta bin castigo fisico pa mucha. Nos ta tende e argumento conoci: “Nos a haya palo tempo nos tabata chikito y nos a sali bon.” Pero imagina bo ta e mucha cu ta wordo bati awe, lesando miles di adulto orguyoso splica dicon dal un mucha ta bon. Ki mensahe e mucha ey ta haya? Cu su dolor no ta conta? Cu su miedo no tin balor?
Anto kico di pobresa? Ora un hende comparti cu e no por paga su recibo di coriente of cumpra cuminda, mesora tin hende ta comenta: “Sigur e ta hunga casino,” of “E ta gasta den cerbes.” Kisas tin hende cu a tuma mal decision financiero, pero pensa riba e mama cu ta traha dos warda, cansa despues di diesdos ora di trabou, bringando pa no perde e dak riba cabes di su yiunan. Ora e lesa hendenan bisa cu hende pober ta simplemente iresponsabel, kico esey ta haci cun’e?
Mescos ta pasa ora papia di inmigrante. Hopi ta reclama cu stranhero ta kita trabou y mester bay nan pais. Discuti maneho di migracion y condicion laboral ta completamente legitimo y necesario, pero ataca personanan individual ta otro cos. Cuanto di esnan cu ta husga ta dispuesto pa haci e trabou pisa cu e trahadonan aki ta haci, bao di e mesun condicion y orarionan?
E problema fundamental ta cu nos a bira demasiado comodo pa condena bida di hende cu nos no conoce. Nos ta mira un potret, un video cortico of un comentario, y nos ta kere cu nos sa henter e berdad.
Prome cu primi “post” of manda un mensahe, laga nos haci nos mes un pregunta simpel: si ami tabata e persona pasando den e situacion ey, mi lo kier a lesa loke mi caba di skirbi?






0 Comments