Zorgakkoord brengt vaccinatie tegen gordelroos en maatregelen tegen personeelstekort

Het nieuwe zorgakkoord, gesloten tussen het kabinet en zorgorganisaties, bevat maatregelen om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg te verbeteren. Zo komt er een landelijk vaccinatieprogramma voor ouderen tegen gordelroos, waarvoor bijna 40 miljoen euro is uitgetrokken. Ook wordt er jaarlijks 17 miljoen euro geïnvesteerd in betere borstkankerscreening voor vrouwen met dicht borstweefsel, onder meer via gerichte inzet van MRI-scans.

Het akkoord richt zich daarnaast sterk op het terugdringen van het groeiende personeelstekort in de zorg. Met ruim 50.000 openstaande vacatures en een verwachte stijging naar 100.000 in 2028, wordt ingezet op het opleiden van extra zorgmedewerkers, het verminderen van administratieve lasten en de inzet van technologie, waaronder kunstmatige intelligentie.

Volgens zorgminister Danielle Jansen (NSC) draait het akkoord om ‘meer handen aan het bed in plaats van achter een bureau’. De uitvoering start per direct. (Bronnen: AD, Rijksoverheid, NOS)

____________________________________________________________________________

RIVM: Te veel PFAS in bloed van meeste Nederlanders, risico op gezondheidsproblemen

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat vrijwel alle Nederlanders te veel PFAS in hun bloed hebben. In 1500 bloedmonsters uit 2016-2017 overschreed de concentratie van deze schadelijke stoffen de gezondheidskundige grenswaarde. Hoewel directe ziekten niet zijn vastgesteld, waarschuwt het RIVM voor mogelijke effecten op het immuunsysteem, lever, voortplanting en zelfs verhoogd risico op kanker.

Vooral in regio’s als Dordrecht (nabij Chemours) en rond de Westerschelde zijn verhoogde waarden van respectievelijk PFOA en PFOS gemeten. PFAS zitten onder meer in pannen, regenkleding en blusschuim, en worden via voeding en drinkwater opgenomen.

Hoewel bepaalde PFAS-stoffen al verboden zijn, ligt een breder Europees verbod nog ter beoordeling. Natuurorganisaties pleiten voor een nationaal lozingsverbod en snellere sanering van ‘hotspots’ zoals vuilstortplaatsen en Schiphol.

Volgens het RIVM moeten overheden en bedrijven nu handelen om de blootstelling structureel te verlagen. (Bronnen: RIVM, AD, NOS, Natuur en Milieufederatie)

____________________________________________________________________________

Kamer stemt in met woningwet die voorrang statushouders verbiedt

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een nieuwe woningwet die gemeenten verbiedt om statushouders voorrang te geven bij toewijzing van sociale huurwoningen. Dit verbod werd toegevoegd via een amendement van de PVV, dat mede door VVD, NSC en BBB werd gesteund.

Hoewel het wetsvoorstel bedoeld is om de regie over woningbouw te versterken en de woningnood aan te pakken, leidde het amendement tot felle kritiek. GroenLinks-PvdA en D66 noemden de wet ‘ontmenselijkend’ en ‘discriminerend’. ChristenUnie stemde met tegenzin voor, maar verwacht aanpassingen in de Eerste Kamer.

Minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) verdedigde de wet als noodzakelijk om grip te krijgen op woningverdeling. Ondanks verdeeldheid in de oppositie lijkt het wetsvoorstel ook in de Eerste Kamer op voldoende steun te kunnen rekenen van partijen als PVV, CDA, FVD en JA21. (Bronnen: AD, NOS, Tweede Kamer)

____________________________________________________________________________

Zoetwater uit Lek en Amsterdam-Rijnkanaal ingezet tegen droogte in West-Nederland

Om de aanhoudende droogte in West-Nederland tegen te gaan, wordt sinds donderdag extra zoetwater aangevoerd uit de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. De watertoevoer loopt via de Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) en de Doorvoer Krimpenerwaard, meldt het Hoogheemraadschap van Rijnland.

Door een lange, droge periode en een lage aanvoer van Rijnwater is het regionale waterpeil sterk gedaald. De voorspelde regenval is onvoldoende om het tekort te compenseren. Hoogheemraadschappen De Stichtse Rijnlanden (HDSR) en Schieland en Krimpenerwaard (HHSK) coördineren het watertransport.

Volgens hoogheemraad Bert de Groot is dit jaar uitzonderlijk droog en vraagt het om maximale inzet om schade aan landbouw, natuur en waterkwaliteit te beperken. De inzet van de KWA veroorzaakt wel hinder voor de scheepvaart, met extra stroming en hogere waterstanden, wat kan leiden tot lagere doorvaarthoogtes.

(Bronnen: AD, NOS, Hoogheemraadschap Rijnland, HDSR)

____________________________________________________________________________

75 miljoen extra voor gevangenissen; geld komt uit pot voor constitutioneel hof

De Tweede Kamer heeft besloten 75 miljoen euro vrij te maken om het groeiende cellentekort in gevangenissen aan te pakken. Opvallend is dat het bedrag afkomstig is uit het budget dat was gereserveerd voor de oprichting van een constitutioneel hof—een voorstel dat destijds door NSC-leider Pieter Omtzigt werd ingebracht in het coalitieakkoord.

Het wijzigingsvoorstel werd ingediend door D66 en kreeg brede steun, waaronder van NSC. Door de val van het kabinet is de toekomst van het constitutioneel hof nu onzeker, waardoor de middelen elders worden ingezet.

Het extra geld is bedoeld voor het uitbreiden van detentiecapaciteit en het verbeteren van de penitentiaire infrastructuur. Het besluit speelt in op de druk op het gevangeniswezen, dat kampt met overbezetting en personeelstekorten.

Met deze herbestemming benadrukt de Kamer de urgentie van praktische veiligheidsmaatregelen boven langetermijninstitutionele hervormingen. (Bronnen: NOS, AD, Tweede Kamer)

____________________________________________________________________________

Grote bedrijven kopen voortaan meer gerecycled plastic in om recyclers te steunen

Coca-Cola, Unilever, Nestlé en andere grote producenten hebben afgesproken jaarlijks minstens 115.000 ton gerecycled plastic in te kopen. De afspraak komt voort uit de zogenoemde ‘plastictafel’, waar bedrijven, natuurorganisaties en drie ministeries overlegden over het stimuleren van de circulaire economie.

Doel is om de plasticrecyclingsector te ondersteunen, die momenteel moeilijk kan concurreren met goedkoop nieuw plastic uit landen als China en de VS. Door deze vrijwillige inkoopverplichting hoopt men CO₂-uitstoot te verminderen en recycling rendabeler te maken.

Het kabinet zag eerder af van een plastictaks, uit vrees voor extra lasten bij burgers. Wel ligt er een voorstel om €208 miljoen uit het Klimaatfonds te gebruiken als subsidie voor circulaire plasticproductie.

De aanbevelingen van de plastictafel worden meegenomen in de besluitvorming rond Prinsjesdag. Gezien de brede steun is de verwachting dat meerdere plannen politiek draagvlak zullen krijgen.
(Bronnen: AD, NOS, Rijksoverheid, Plastictafel-rapport)

____________________________________________________________________________

Vuurwerkverbod definitief na instemming Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft ingestemd met het landelijke vuurwerkverbod, waarmee de initiatiefwet van GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren definitief is aangenomen. Het verbod geldt echter pas vanaf de jaarwisseling van 2026 op 2027, omdat invoering dit jaar praktisch onhaalbaar is vanwege bestaande voorraden en uitvoeringsvraagstukken.

De wet verbiedt voortaan ook siervuurwerk; alleen fop- en schertsvuurwerk zoals sterretjes blijft toegestaan. Politie, brandweer en zorgmedewerkers juichen het verbod toe, maar vrezen een toename van incidenten tijdens de komende jaarwisseling nu het verbod nog niet geldt.

De wet kreeg eerder dit jaar al steun in de Tweede Kamer, mede dankzij een koerswijziging van VVD, CDA en NSC. PVV en BBB zijn tegenstanders van het verbod. Staatssecretaris Thierry Aartsen werkt nog aan voorwaarden voor lokale vuurwerkshows door verenigingen.

De brede roep vanuit hulpdiensten en ziekenhuizen gaf uiteindelijk de doorslag.
(Bronnen: NU.nl, NOS, Eerste Kamer, Rijksoverheid)

____________________________________________________________________________

Jonker overwoog vertrek als bondscoach Oranjevrouwen vlak voor EK

Andries Jonker, bondscoach van het Nederlands vrouwenelftal, overwoog kort voor het EK zijn functie neer te leggen. Dat onthulde hij in de NOS Voetbalpodcast. De KNVB had in januari aangekondigd zijn contract na het EK niet te verlengen, wat Jonker als onverwacht en teleurstellend ervoer.

Na tegenvallende resultaten in de aanloop naar het toernooi – waaronder een 4-0-verlies tegen Duitsland – begon hij te twijfelen aan zijn positie. Hij vroeg zich af of de speelsters en staf nog achter hem stonden.

Om volledige toewijding af te dwingen, liet Jonker zijn staf en selectie een oranje shirt ondertekenen als symbolisch bewijs van commitment. Volgens Jonker bracht dat de overtuiging terug: “Daar zit de sleutel.”

Oranje begint zaterdag aan het EK met een wedstrijd tegen Wales. Frankrijk en Engeland zijn de andere pouletegenstanders.
(Bronnen: NOS, NU.nl, KNVB)

____________________________________________________________________________

Aantal explosie-aanslagen in Nederland opnieuw gestegen in 2025

Het aantal explosies in Nederland blijft toenemen. In de eerste helft van 2025 registreerde de politie 678 aanslagen of pogingen daartoe met explosieven, een stijging ten opzichte van de 644 in dezelfde periode vorig jaar. In 610 gevallen ging het explosief daadwerkelijk af, zo meldt de politie aan NOS en ANP.

Opvallend is het aandeel minderjarige verdachten: van de 163 aangehouden personen is een groot deel jong. De explosieven bestaan vaak uit zwaar vuurwerk, soms gecombineerd met brandbare vloeistoffen.

Hoewel aanvankelijk gedacht werd dat deze explosies vooral gelinkt zijn aan georganiseerde misdaad, blijkt uit politieonderzoek dat veel incidenten voortkomen uit persoonlijke conflicten. Deze zogeheten “huis-tuin-en-keukenruzies” escaleren steeds vaker.

Ter vergelijking: in heel 2021 registreerde de politie nog 212 explosies, tegenover 1.543 in 2024. De stijgende trend baart zorgen bij politie en gemeenten, die inzetten op preventie en strengere handhaving.
(Bronnen: NOS, ANP, Politie.nl, Rijnmond)

____________________________________________________________________________

Extreem weer: Nederland zucht onder hitte, doden door hoge temperaturen in Europa

Op woensdag 2 juli 2025 werd in Maastricht 39 graden gemeten, de vijfde hoogste temperatuur ooit in Nederland. Daarmee werd officieel een landelijke hittegolf vastgesteld, de eerste sinds augustus 2022. In meerdere provincies gold code oranje voor hitte en later ook voor zware onweersbuien, die lokaal schade aanrichtten. In Winterswijk stortte het dak van een bedrijf deels in door een valwind.

Ook in Europa laat de hitte zich voelen. Op Sardinië overleden twee mensen op het strand door oververhitting, aldus persbureau ANSA. In Frankrijk vielen eveneens twee hitte-gerelateerde doden, meldt Energieminister Pannier-Runacher. In Catalonië, Spanje, kwamen twee mensen om bij een bosbrand, vermoedelijk veroorzaakt door de aanhoudende hitte en droogte.

Volgens meteorologen breken we dit jaar opnieuw droogte- en temperatuurrecords. De extremen onderstrepen de urgentie van klimaataanpassing in Nederland en daarbuiten.
Bronnen: NOS, Weerplaza, NU.nl, ANSA, Franse overheid

____________________________________________________________________________

Cadeaubon voor daklozen die moesten wijken voor NAVO-top in Den Haag

35 daklozen die tijdens de NAVO-top niet in de bossen rond het World Forum in Den Haag mochten verblijven, hebben van het Leger des Heils een cadeaubon van 70 euro gekregen. De bonnen, in te wisselen bij sportwinkel Decathlon, zijn bedoeld als compensatie voor mogelijk verloren eigendommen zoals slaapzakken of tenten, meldt NU.nl op basis van informatie van Omroep West.

Tijdens de top verbleef de groep tijdelijk in een leegstaand schoolgebouw. Volgens het Leger des Heils is het gebaar niet structureel, maar wel menselijk. De gemeente Den Haag noemt het een “nobel gebaar”, terwijl belangenorganisatie Straat Consulaat de situatie “wrang” noemt. Ze wijzen erop dat de daklozen nu weer terug op straat zijn, zonder structurele oplossingen.

De gemeente stelt dat voor daklozen een gedoogbeleid geldt bij buiten slapen, zolang er geen gevaarlijke situatie ontstaat.
Bronnen: NU.nl, Omroep West, gemeente Den Haag

____________________________________________________________________________

Honderden herdenken slavernijverleden tijdens hitte in Amsterdam

In het Oosterpark in Amsterdam is op 1 juli 2025 de nationale herdenking van het trans-Atlantisch slavernijverleden gehouden. Ondanks de extreme hitte kwamen honderden mensen, sommigen in traditionele kleding, samen om stil te staan bij de afschaffing van de slavernij in 1863. Ketikoti, ‘de ketenen gebroken’, markeert jaarlijks deze herdenking.

Tijdens de ceremonie, die vanwege de hitte twee uur eerder begon, spraken demissionair premier Dick Schoof en burgemeester Femke Halsema. Schoof erkende dat het slavernijverleden nog steeds doorwerkt. Zijn toespraak werd verstoord door protestborden met teksten als “Herstel nu” en “1 juli vrij”. Halsema wees op het blijvende racisme in instituties en pleitte voor erkenning van het historisch leed en herstelmaatregelen.

Er werd gezorgd voor water, schaduw en ijsjes voor verkoeling. De herdenking maakt deel uit van een bredere maatschappelijke discussie over herstelbetalingen en structurele ongelijkheid.
Bronnen: NOS, ANP, NU.nl

____________________________________________________________________________

Tienduizenden Nederlandse mannen schuldig aan kindermisbruik in het buitenland

Jaarlijks maken naar schatting 20.000 Nederlandse mannen zich schuldig aan seksueel kindermisbruik in het buitenland. Dat blijkt uit een schokkend rapport van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). In totaal zouden tussen de 131.000 en 171.000 mannen zich ooit aan kindersekstoerisme hebben bezondigd.

Het onderzoek is gebaseerd op een representatieve steekproef onder bijna 10.000 mannen tussen de 18 en 80 jaar. Van hen gaf 2,3 procent aan ooit seks te hebben gehad met een minderjarige in het buitenland, waarvan twee derde in de afgelopen vijf jaar. Driekwart reisde doelbewust af voor dit misbruik.

Inclusief online misbruik, zoals het betalen voor livestreams van minderjarigen, stijgt het percentage naar 3,4 procent. Verontrustend is dat 86 procent van de online daders ook fysiek misbruik heeft gepleegd.

Het WODC benadrukt dat dit de eerste betrouwbare schatting is van transnationaal seksueel kindermisbruik door Nederlandse mannen.
Bronnen: WODC, NOS, NU.nl

____________________________________________________________________________

André van Duin ontvangt Belgische koninklijke onderscheiding voor culturele verdiensten

André van Duin is benoemd tot officier in de Belgische Kroonorde. De Belgische koning Filip eert de 78-jarige komiek en presentator voor zijn jarenlange artistieke bijdrage aan de culturele verbondenheid tussen Nederland en België. De onderscheiding wordt donderdag uitgereikt op de Belgische ambassade in Den Haag.

Volgens de Belgische autoriteiten dankt Van Duin de onderscheiding aan zijn “warme humor, maatschappelijke betrokkenheid en geliefdheid in zowel Nederland als Vlaanderen”. De presentator heeft in beide landen een grote schare fans opgebouwd door zijn werk op televisie, in het theater en als pleitbezorger voor ouderen en LHBTI+-rechten.

Het is niet de eerste koninklijke erkenning voor Van Duin. In 1993 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau, en in 2011 tot officier. Deze Belgische onderscheiding bevestigt zijn status als bruggenbouwer tussen culturen.
Bronnen: Belgische ambassade, NOS, NU.nl

____________________________________________________________________________

Nederland steeds afhankelijker van Amerikaanse olie en gas

Nederland haalt tegenwoordig het grootste deel van zijn olie en gas uit de Verenigde Staten, blijkt uit recente cijfers van het CBS. De VS zijn nu de belangrijkste energieleverancier voor Nederland, terwijl Rusland sinds de inval in Oekraïne in 2022 sterk aan belang heeft verloren. Waar in 2021 nog ruim 20% van de fossiele brandstoffen uit Rusland kwam, was dat in 2024 gedaald tot slechts 2,7%.

Deze verschuiving komt mede door het beëindigen van de gaswinning in Groningen, waardoor Nederland meer energie uit het buitenland moet importeren. Slechts 22% van de fossiele energie komt nog uit eigen bodem. Ook Europa als geheel verminderde de Russische energie-invoer fors; Noorwegen is daar inmiddels de grootste leverancier.

Hoewel er nog beperkt vloeibaar aardgas (lng) uit Rusland komt, zijn de VS inmiddels dominant geworden als energiepartner. De energietransitie en geopolitieke ontwikkelingen spelen hierin een grote rol.
Bronnen: CBS, NOS, NU.nl, Europese Commissie