Gezondheidszorguitgaven Nederland stijgen met 8,1% in 2024

In 2024 zijn de Nederlandse uitgaven aan gezondheidszorg gestegen naar 113,5 miljard euro, een toename van 8,5 miljard euro (8,1%) ten opzichte van 2023. Deze groei overtreft het tempo van de economische groei, waardoor de zorguitgaven als percentage van het bbp toenamen van 9,8% naar 10,0%. De stijging is deels het gevolg van loonstijgingen (+7,4%) en een toename in gewerkte uren (+2,9%) in de sector.

Uitgaven in de Wet langdurige zorg (Wlz) namen met 11% toe, meer dan de 7,9% stijging in de Zorgverzekeringswet (Zvw). De uitgaven aan geneesmiddelen stegen met 7,5%, de sterkste groei sinds 2007. De stijging wordt deels toegeschreven aan duurdere medicijnen.

Met gemiddeld 5.871 euro aan zorgkosten per inwoner behoort Nederland tot de landen met de hoogste zorguitgaven in de EU, na Duitsland en Oostenrijk. De uitgaven aan preventieve zorg stegen relatief beperkt met slechts 1%.

____________________________________________________________________________

Tweede Kamer wil af van jaarlijkse vervanging schoolboeken

De Tweede Kamer heeft ingestemd met meerdere moties die oproepen tot het beëindigen van jaarlijks te vervangen schoolboeken. Momenteel zijn veel lesmethodes zodanig vormgegeven dat werk- en tekstboeken gecombineerd zijn, waardoor leerlingen erin schrijven en de boeken niet hergebruikt kunnen worden. Dit leidt tot hoge kosten en aanzienlijke materiaalverspilling.

GroenLinks-PvdA, D66 en NSC uitten hun zorgen en pleiten voor herbruikbare boeken, zoals vroeger gebruikelijk was. Kamerlid Ilana Rooderkerk (D66) benadrukte het belang van duurzaamheid en kostenbeheersing in het onderwijs: “Boeken kaften moet weer normaal worden. Wegwerpboeken zijn duur en milieubelastend.” Haar motie, mede ingediend met Aant Jelle Soepboer (NSC), kreeg brede steun.

Met deze moties wil de Kamer de onderwijsuitgevers en scholen aanmoedigen om over te stappen op duurzame lesmaterialen die meerdere jaren meegaan, waarmee zowel het milieu als het onderwijsbudget wordt ontzien. De minister wordt verzocht dit beleid te faciliteren.

____________________________________________________________________________

ABN Amro krijgt miljoenenboete voor rol in dividendbelastingconstructie

ABN Amro betaalt een boete van 14 miljoen euro wegens medeplichtigheid aan belastingontduiking, aldus het Openbaar Ministerie (OM). De bank zou tussen 2009 en 2013 – via rechtsvoorganger Fortis – een buitenlandse bank hebben geholpen bij aandelentransacties rondom dividenduitkeringen. Deze handelingen waren bedoeld om onterecht 124 miljoen euro aan dividendbelasting te verrekenen.

Centraal in de zaak staat de Nederlandse dochter van de Amerikaanse bank Morgan Stanley. Die plaatste aandelen van Nederlandse bedrijven tijdelijk bij de dochteronderneming tijdens dividenduitbetalingen, om ze kort daarna weer terug te verplaatsen. Deze constructie was puur bedoeld voor belastingbesparing, stelt het OM.

Hoewel ABN Amro niet zelf onjuiste aangiften deed, faciliteerde het de transacties. De boete volgt via een strafbeschikking, waardoor een langdurige rechtszaak wordt vermeden. ABN Amro stelt dat het incident voortkomt uit activiteiten van voormalig Fortis; de betrokken afdeling werd in 2014 gesloten. Morgan Stanley is inmiddels door het OM gedagvaard.

____________________________________________________________________________

Stijging bijstandsgebruik onder jongeren zet door in eerste kwartaal 2025

In het eerste kwartaal van 2025 ontvingen 408.000 Nederlanders onder de AOW-leeftijd een bijstandsuitkering, een stijging van 1% ten opzichte van een jaar eerder. Vooral onder jongeren tot 27 jaar is de toename opvallend: hun aantal groeide met 7% tot 41.500, blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS.

Deze ontwikkeling markeert het zevende kwartaal op rij waarin het totale aantal bijstandsontvangers stijgt. Voor jongeren is het zelfs het negende kwartaal met een toename. Ook in de leeftijdsgroep 27–45 jaar nam het bijstandsgebruik toe (met 2%). Alleen onder 45-plussers bleef het stabiel of daalde licht.

Opvallend is ook dat het aantal mannen met een bijstandsuitkering opnieuw toenam (+2%), terwijl het aantal vrouwen vrijwel gelijk bleef. De instroom in de bijstand blijft structureel hoger dan de uitstroom.

De toename onder jongeren wijst mogelijk op arbeidsmarktkrapte en beperkte toegang tot werk of opleiding voor deze groep.

____________________________________________________________________________

Haribo roept colafles-snoep terug na vondst van cannabis: meerdere mensen onwel

Haribo heeft een terugroepactie gestart voor kilozakken Happy Cola F!ZZ nadat meerdere mensen onwel zijn geworden door het consumeren van de snoepjes. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) meldt dat in deze snoepjes cannabis is aangetroffen. Zowel kinderen als volwassenen meldden zich ziek na het eten van de colaflesjes. Het precieze aantal gevallen is nog onbekend.

De getroffen partij betreft zakken met een houdbaarheidsdatum tot januari 2026 en productcode L341-4002307906. Hoe de cannabis in de snoepjes is terechtgekomen, is nog onduidelijk; de politie is een onderzoek gestart.

Haribo roept consumenten op de zakken rechtstreeks naar het bedrijf terug te sturen en niet naar de winkel te brengen. Klanten krijgen hun aankoopbedrag terug. Andere varianten en producten van Haribo worden als veilig beschouwd. De NVWA benadrukt dat dit incident zeer serieus wordt genomen, gezien de risico’s voor vooral kinderen.

____________________________________________________________________________

Nijmegen verbiedt alcoholverkoop in winkels tijdens Vierdaagsefeesten tussen 12.00 en 00.00 uur

Tijdens de Vierdaagsefeesten van 12 tot en met 18 juli 2025 geldt in de Nijmeegse binnenstad een tijdelijk verbod op de verkoop van alcohol door supermarkten en andere winkels tussen 12.00 en middernacht. De gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel van het college: 35 raadsleden stemden voor, 3 tegen.

De maatregel is bedoeld om de overlast van overmatig alcoholgebruik te beperken, gezondheidsrisico’s te verminderen en zwerfafval terug te dringen. Burgemeester Hubert Bruls wees op het gemak waarmee jongeren momenteel goedkoop drank kunnen inslaan. “Het is inmiddels buitenproportioneel,” aldus Bruls.

De horeca reageert positief. Ondernemers hanteren herbruikbare bekers en stellen dat goedkope supermarktdrank leidt tot oneerlijke concurrentie. De ochtendverkoop blijft toegestaan, zodat bewoners nog wel hun reguliere boodschappen inclusief alcohol kunnen doen.

De maatregel past binnen bredere gemeentelijke inspanningen voor veiligheid, gezondheid en duurzaamheid tijdens grote evenementen.

____________________________________________________________________________

Kabinet stelt verbod in op religieuze symbolen bij boa’s

Het kabinet heeft ingestemd met een landelijke regeling die buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) verbiedt zichtbare religieuze symbolen, zoals hoofddoeken of keppeltjes, te dragen tijdens hun werk. De maatregel, voorbereid door minister David van Weel (Justitie), beoogt neutraliteit in het publieke gezag.

De regeling volgt op jarenlange discussie. In 2022 vroeg de Tweede Kamer al om uniforme neutraliteitseisen, waarop toenmalig minister Yesilgöz een niet-bindende richtlijn uitbracht. Gemeenten zoals Utrecht, Tilburg en Arnhem stonden religieuze uitingen echter toe, wat leidde tot onduidelijkheid en verdeeldheid.

Met het juridisch bindend maken van de regeling wil het kabinet eenduidigheid creëren. De nieuwe maatregel vereist geen goedkeuring van de Tweede of Eerste Kamer, omdat het geen wetsvoorstel betreft, maar is wel voorgelegd aan de Raad van State voor advies.

Het verbod sluit aan bij bestaande regels voor politieagenten en onderstreept de wens om religieuze neutraliteit bij handhaving te waarborgen.

____________________________________________________________________________

Oorlogsarchief digitaal toegankelijk, maar zonder toezicht op bezoekers

Vanaf 1 juli 2025 wordt het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) in Den Haag digitaal doorzoekbaar via het Nationaal Archief. Het archief bevat circa 425.000 namen van mensen die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht op collaboratie. Ondanks zorgen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) over de privacy van mogelijk nog levende betrokkenen, kiest onderwijsminister Eppo Bruins ervoor om het zoekgedrag van bezoekers niet te controleren.

Het project ‘Oorlog voor de Rechter’ maakt het mogelijk voor nabestaanden en onderzoekers om op naam of plaats te zoeken. Bruins noemt het digitaliseren essentieel voor historisch en persoonlijk onderzoek. Wel zijn maatregelen genomen om privacygevoelige informatie te melden, zoals persoonlijke brieven of foto’s.

De AP vindt Bruins’ wetsvoorstel voor volledige openbaarmaking te ver gaan en waarschuwt dat dit in strijd kan zijn met Europese privacywetgeving. De digitale toegang blijft voorlopig beperkt tot vijf terminals op locatie.

____________________________________________________________________________

Raad van State kraakt kabinetsplan huurbevriezing met zwaarste oordeel

De Raad van State (RvS) heeft het kabinetsvoorstel om de huren in corporatiewoningen te bevriezen beoordeeld met het zwaarst mogelijke negatieve advies: dictum D. Dat betekent dat het adviesorgaan het kabinet afraadt het wetsvoorstel überhaupt in te dienen. Bronnen bevestigen dit aan de NOS en De Telegraaf.

De RvS noemt het wetsvoorstel haastwerk en stelt dat woningcorporaties onvoldoende voorbereidingstijd kregen. De huurbevriezing zou bovendien leiden tot fors lagere huurinkomsten, waardoor corporaties minder kunnen investeren in nieuwbouw en verduurzaming van woningen. Brancheverenigingen verwachten een investeringsverlies van 49 miljard euro en zijn naar de rechter gestapt.

Hoewel het kabinet circa 1 miljard euro wil uittrekken voor compensatie, is dat volgens betrokken partijen ontoereikend. Minister Keijzer toonde zich eerder zelf kritisch en vreest negatieve gevolgen voor haar ambitie om jaarlijks 100.000 woningen bij te bouwen. Het definitieve RvS-advies wordt maandag openbaar.

____________________________________________________________________________

Verstappen en Norris verwachten weinig impact van strengere FIA-regels voor voorvleugels

Vanaf de Grand Prix van Spanje past de FIA strengere regels toe op de flexibiliteit van Formule 1-voorvleugels. De maximale doorbuiging bij statische belasting wordt verlaagd van 15 naar 10 millimeter om het gebruik van zogeheten ‘flexiwings’ in te perken. Deze wijziging is bedoeld om aerodynamische manipulaties, vooral onder hoge snelheid, tegen te gaan.

Max Verstappen, viervoudig wereldkampioen, verwacht minimale impact op de prestaties. “De balans verandert een beetje, maar als je een goede auto hebt, blijft die goed,” aldus de Red Bull-coureur. Ook Lando Norris van McLaren, het team dat vermoedelijk het meeste baat had bij flexibele vleugels, maakt zich geen zorgen. “Kleine aanpassingen, maar niets ingrijpends.”

Carlos Sainz (Williams) schat het effect op maximaal een tiende van een seconde. Vrijdag tijdens de eerste vrije training worden de eerste effecten zichtbaar. De race start zondag om 15.00 uur in Barcelona.

____________________________________________________________________________

Akkoord over aanvullende zorgfinanciering na spanningen tussen Agema en Heinen

Na weken van onenigheid hebben ministers Fleur Agema (Volksgezondheid) en Eelco Heinen (Financiën) op dinsdag overeenstemming bereikt over de financiering van het aanvullend zorgakkoord. Dit akkoord, bijna rond met dertien zorgpartijen, richt zich op het betaalbaar en efficiënter maken van de zorg, met bijzondere aandacht voor het aanpakken van personeelstekorten via technologische innovaties zoals kunstmatige intelligentie.

Agema had 400 miljoen euro voor tien jaar voorgesteld, maar stuitte op weerstand van Heinen, die slechts financiering voor 2027 en 2028 wilde toezeggen. De spanningen liepen hoog op, met name tijdens het vicepremieroverleg afgelopen vrijdag. Uiteindelijk is afgesproken dat de financiering voorlopig beperkt blijft tot twee jaar en daarna geëvalueerd wordt. Bij een positieve evaluatie wordt de financiering structureel.

De overeenkomst maakt de weg vrij voor het formeel sluiten van het zorgakkoord tussen kabinet en zorgsector, al blijven de evaluatiecriteria nog onduidelijk.

____________________________________________________________________________

Senaat verwerpt wet die minister bevoegdheid geeft om organisaties te verbieden

De Eerste Kamer heeft het omstreden wetsvoorstel verworpen waarmee de minister van Justitie organisaties zoals motorbendes zonder tussenkomst van een rechter kon verbieden. Slechts JA21 en indieners VVD, SGP en CDA stemden voor; onder andere BBB, GroenLinks-PvdA en D66 wezen het voorstel af uit zorgen over de aantasting van de grondwettelijke vrijheid van vereniging.

De wet werd in 2018 ingediend en was bedoeld om sneller op te treden tegen zogenoemde “ondermijnende organisaties”. Critici, waaronder de Raad van State en meerdere ngo’s, waarschuwden echter dat de wet ruimte bood voor misbruik, bijvoorbeeld tegen vreedzame activisten of boerenprotesten.

Hoewel de rechter in het voorstel alsnog het verbod kon toetsen, oordeelde de senaat dat preventieve juridische toetsing essentieel blijft. Het huidige verbodsproces via de rechter – waarmee eerder al clubs als Hells Angels en Satudarah zijn verboden – blijft dus leidend. Hiermee blijft de scheiding der machten onaangetast.

____________________________________________________________________________