Gezonde Snackmuur Breidt uit naar Zuid-Hollandse Scholen

De sociale onderneming TommyTomato introduceert samen met de Provincie Zuid-Holland een rondreizende, gezonde snackmuur op middelbare scholen. Na een succesvolle pilot in Rotterdam in 2024, is het initiatief nu gestart op het Oranje Nassau College Clauslaan in Zoetermeer. Leerlingen kunnen hier kiezen uit warme, groenterijke maaltijden zoals Leipe Linzen en Slimme Slierten.

TommyTomato wil jongeren bewuster maken van gezonde voeding en biedt naast de snackmuur ook educatie over voedingswaarden en voedselbewustzijn. De Provincie Zuid-Holland ondersteunt het project vanwege de hoge cijfers rond overgewicht: één op de zeven kinderen in de provincie kampt hiermee.

Na Zoetermeer volgen meerdere scholen, waaronder Eye College en Portus Juliana. FEBO is partner in dit initiatief. TommyTomato voorziet al 30.000 basisschoolkinderen van gezonde lunches en richt zich nu ook op het voortgezet onderwijs voor een voedselvaardige generatie.

____________________________________________________________________________

Sterke Stijging Vergunde Tijdelijke Woningen in 2024

In 2024 zijn 6.165 tijdelijke woningen vergund, een stijging van 47% ten opzichte van 2023. Dit blijkt uit onderzoek van het CBS, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Noord-Brabant vergunde met bijna 1.600 woningen de meeste tijdelijke woningen, gevolgd door Noord- en Zuid-Holland. Landelijk werden tussen 2020 en 2024 voor in totaal 18.000 tijdelijke woningen vergunningen verstrekt. Woningcorporaties zijn de belangrijkste opdrachtgevers en waren in 2024 verantwoordelijk voor 55% van de vergunde woningen. Tijdelijke woningen leveren vaak meerdere woonruimten op; in 2024 waren dit er bijna 12.000. Door soepelere regelgeving kunnen deze woningen sneller worden gerealiseerd en bieden ze op korte termijn verlichting op de krappe woningmarkt. Gemeenten als Tilburg, Ouder-Amstel en Hengelo kenden de meeste vergunde tijdelijke woningen. In enkele grote gemeenten, zoals Apeldoorn en Arnhem, werden echter geen vergunningen afgegeven.

____________________________________________________________________________

Defensie Verhoogt Beveiligingsniveau na Toegenomen Dreiging

Defensie scherpt de beveiliging op haar locaties aan vanwege een toegenomen dreiging. Minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) maakte bekend dat de ‘alert state’ wordt verhoogd van niveau A naar A+, het tweede van zes niveaus volgens NAVO-standaarden.

Personeel wordt opgeroepen extra alert te zijn op verdachte personen, voertuigen, pakketten en drones, en om direct melding te maken van verdachte situaties. Aanleiding is een recente analyse van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), die wijst op een toenemende bereidheid van andere landen tot sabotage, ook nabij de Nederlandse grens.

Hoewel er momenteel geen concrete dreigingen tegen defensielocaties zijn, speelt de verslechterde veiligheidssituatie in Europa, mede door de oorlog in Oekraïne, een rol bij dit besluit. Defensie doet geen uitspraken over de specifieke aanvullende beveiligingsmaatregelen die nu worden genomen.

____________________________________________________________________________

NAVO-Top in Den Haag Mogelijk Beperkt tot Één Dag

De geplande NAVO-top in Den Haag van 24 tot 26 juni wordt mogelijk ingekort tot één dag, melden diplomatieke bronnen. NAVO-leiders, waaronder de Amerikaanse president Donald Trump, zouden op dinsdag 24 juni arriveren, maar pas op woensdag 25 juni vergaderen in de Noord-Atlantische Raad. Diezelfde middag vertrekken zij weer.

Een afsluitend diner bij koning Willem-Alexander op paleis Huis ten Bosch wordt nog overwogen. Het definitieve programma is echter nog niet vastgesteld.

Onduidelijk is wat de verkorte top betekent voor de veiligheidsmaatregelen. Naast de leidersvergadering staan mogelijk bijeenkomsten gepland voor NAVO-defensie- en buitenlandministers en hun Oekraïense ambtgenoten.

De VS zien de komst van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky liever niet. Dit hangt samen met lopende vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne, waarin Poetin eist dat Oekraïne niet te nauw met de NAVO verbonden raakt.

____________________________________________________________________________

Europees Verbod op ‘Pedohandboek’ Een Stap Dichterbij

Een Europees verbod op het zogeheten ‘pedohandboek’ komt dichterbij. De commissie Burgerlijke Vrijheden van het Europees Parlement stemde unaniem in met een voorstel van CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers. Dit handboek bevat tips voor kindermisbruik en het verdoezelen van sporen.

Marcel Jeninga, vader van een misbruikt kind en initiatiefnemer van de stichting Strijd tegen Misbruik, strijdt al jaren voor een verbod. Hij noemt deze stap een belangrijke mijlpaal.

Op 17 juni stemt het voltallige Europarlement over het voorstel. Daarnaast wil de commissie de verjaringstermijn voor kindermisbruik afschaffen en strengere regels invoeren tegen online kindermisbruik, inclusief de aanpak van met kunstmatige intelligentie gemaakte kinderporno. Lenaers benadrukt dat ook AI-kinderporno moet worden beschouwd als seksueel misbruik, omdat dit vaak een opstap is naar daadwerkelijk misbruik.

____________________________________________________________________________

Brussel Versoepelt Landbouwregels: Minder EU-bemoeienis en Flexibiliteit voor Boeren

De Europese Commissie heeft nieuwe plannen aangekondigd om de regeldruk voor boeren te verminderen. Eurocommissaris voor Landbouw Christophe Hansen presenteerde voorstellen die de bemoeienis vanuit Brussel beperken en meer ruimte geven aan nationale overheden en agrariërs. Belangrijke wijzigingen zijn onder meer:

• Het versoepelen van de regels rond blijvend grasland: het toegestane verlies wordt verhoogd van 5% naar 10% ten opzichte van 2018.
• Lidstaten krijgen meer vrijheid bij het bepalen van bufferzones langs waterlopen.
• Biologische boeren en bedrijven kleiner dan 10 hectare worden vrijgesteld van bepaalde verplichtingen.

Deze aanpassingen zijn bedoeld om boeren tegemoet te komen na eerdere protesten tegen strikte milieuregels. Hoewel de milieudoelstellingen formeel blijven bestaan, groeit de bezorgdheid dat de versoepelingen de duurzaamheid van de landbouwsector kunnen ondermijnen. De voorstellen moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten.

____________________________________________________________________________

Raad van State Waarschuwt voor Onhoudbare Stijging Uitgaven Zorg en Sociale Zekerheid

De Raad van State heeft het kabinet gewaarschuwd voor de snel stijgende uitgaven aan zorg en sociale zekerheid. In een recent advies benadrukt het hoogste adviesorgaan dat deze kostenposten een steeds groter deel van de rijksbegroting opslokken, wat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën onder druk zet.

De Raad wijst op structurele oorzaken zoals vergrijzing, toenemende zorgvraag en automatische uitgavenmechanismen. Zonder ingrijpen dreigen andere overheidsuitgaven, zoals onderwijs en infrastructuur, in de verdrukking te komen. Het advies roept op tot politieke keuzes: het beperken van de groei van zorguitgaven, herziening van sociale zekerheidsregelingen of het verhogen van belastingen.

Het kabinet wordt aangespoord om bij de komende begrotingsbesprekingen duidelijke prioriteiten te stellen en hervormingen niet langer uit te stellen. Alleen zo kunnen toekomstige generaties verzekerd blijven van een betaalbare en toegankelijke verzorgingsstaat.

____________________________________________________________________________

Explosieve Groei Datacenters Dreigt Stroomnet te Overbelasten

De snelle toename van datacenters in Nederland, mede door de opkomst van kunstmatige intelligentie, leidt tot een aanzienlijke stijging van het elektriciteitsverbruik. Volgens Netbeheer Nederland kan het stroomverbruik van datacenters in 2050 oplopen tot 40 tot 70 procent van de huidige totale elektriciteitsvraag van Nederland.

Deze ontwikkeling zet het al overbelaste stroomnet verder onder druk. Netbeheerders zoals TenneT waarschuwen dat zonder ingrijpen de capaciteitstekorten zullen toenemen, wat gevolgen heeft voor bedrijven en huishoudens. Duizenden bedrijven staan inmiddels op een wachtlijst voor een stroomaansluiting.

Hoewel er buiten piekuren ongebruikte capaciteit is, is deze niet altijd beschikbaar wanneer dat nodig is . Om de groeiende vraag aan te kunnen, zijn investeringen in netverzwaring en slimme oplossingen essentieel.

____________________________________________________________________________

Drinkwaterbesparing Blijft Achter: Kabinetsdoelen Onzeker

De Algemene Rekenkamer waarschuwt dat het kabinet waarschijnlijk zijn doelen voor drinkwaterbesparing niet haalt. Maatregelen komen te traag op gang, terwijl de vraag naar drinkwater door bevolkingsgroei, economische ontwikkeling en klimaatverandering blijft stijgen.

In 2035 moet het drinkwaterverbruik per Nederlander zijn gedaald naar 100 liter per dag, maar in 2022 lag dit nog op 120 liter. Grootverbruikers in industrie en landbouw zouden 20% moeten besparen, maar hun verbruik is juist gestegen.

De Rekenkamer wijst op het ontbreken van tussendoelen en duidelijke inzichten in effectieve maatregelen. Minister Barry Madlener zet in op “waterbewustzijn” via campagnes en onderzoekt verplicht regenwatergebruik in nieuwbouw, maar deze plannen verlopen traag.

De grootste besparing kan worden gerealiseerd bij huishoudens, die bijna 75% van het drinkwater verbruiken. Douchen en wc-doorspoelen zijn hierbij de grootste verbruiksposten. Het kabinet zegt de aanbevelingen van de Rekenkamer serieus te nemen.

____________________________________________________________________________

Aantal Jongvolwassenen met Kanker Neemt Toe, Vooral Vrouwen Getroffen

Het aantal jongvolwassenen met kanker is de afgelopen 35 jaar gestegen, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie. In 2024 kregen bijna 4.200 mensen tussen de 18 en 39 jaar de diagnose kanker, tegen circa 3.100 in 1989.

Vooral jongvolwassen vrouwen worden vaker getroffen, met name door borstkanker, baarmoederhalskanker en melanoom. Het aantal borstkankergevallen steeg van 600 in 1989 naar 878 in 2024. Bij mannen is zaadbalkanker de snelst stijgende kankersoort, met een verdubbeling van diagnoses naar 574 gevallen in 2024.

Een melanoom is na borstkanker en zaadbalkanker de meest voorkomende kankersoort bij jongvolwassenen. Jonge vrouwen krijgen deze diagnose twee keer zo vaak als mannen.

Er is geen duidelijke oorzaak voor de stijging. Erfelijkheid speelt soms een rol. De overlevingskansen zijn de afgelopen decennia wel verbeterd. Jongvolwassenen vormen ongeveer 3,5% van alle mensen met een kankerdiagnose.

____________________________________________________________________________

Trumps Beleid Treft Nederlandse Wetenschap Fors

Het beleid van de Amerikaanse president Donald Trump heeft grote gevolgen voor de Nederlandse wetenschap. Subsidies verdwijnen, belangrijke datasets zijn niet meer beschikbaar en internationale samenwerking wordt bemoeilijkt, blijkt uit een peiling onder ruim 200 wetenschappers door NU.nl, Investico en HOP.

Een derde van de ondervraagden ervaart directe impact. Onder meer hoogleraar Marion Koopmans zag haar onderzoek naar infectieziekten stilvallen door het wegvallen van Amerikaanse financiering. Ook cruciale klimaat- en medische datasets, zoals van NOAA en DHS, zijn niet langer toegankelijk, wat de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek en weer- en orkaanvoorspellingen verslechtert.

Ondanks de zorgen ontbreekt een landelijke aanpak. Universiteiten nemen beperkte maatregelen, en wetenschappers zoeken noodgedwongen zelf naar nieuwe financiering en samenwerkingen buiten de VS.

Het kabinet stelde een fonds van 25 miljoen euro in om buitenlandse wetenschappers aan te trekken, maar structurele oplossingen blijven uit. De wetenschap vreest voor langdurige gevolgen.

____________________________________________________________________________

Nieuwe Schuldregeling Helpt 6.000 Nederlanders van Schulden Af

Dankzij een nieuwe schuldregeling zijn in 2024 ruim 6.000 Nederlanders met een laag inkomen volledig van hun schulden verlost, zonder aflossing. Dit blijkt uit het jaarrapport van de NVVK, de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening.

De regeling, ingevoerd op 1 juli 2024, is bedoeld voor mensen die leven van het sociaal minimum en geen financiële ruimte hebben om schulden af te lossen. Na een grondige beoordeling van inkomen en uitgaven wordt bepaald of volledige kwijtschelding mogelijk is.

De gemiddelde schuld van hulpvragers steeg vorig jaar met 10% naar 42.786 euro, verdeeld over gemiddeld dertien schuldeisers. De Belastingdienst, zorgverzekeraars en gemeenten zijn de grootste schuldeisers.

Hoewel deze regeling financiële rust biedt, waarschuwt de NVVK voor het gemak waarmee schulden ontstaan. Voorkomen blijft belangrijk, benadrukt de organisatie, die pleit voor een verdere verhoging van het sociaal minimum.

____________________________________________________________________________

Amsterdam start proef met onvoorwaardelijke financiële steun aan bijstandsgezinnen

Driehonderd Amsterdamse bijstandsgezinnen ontvangen vanaf deze week maandelijks €150 extra, zonder voorwaarden. Deze tweejarige proef, onderdeel van het programma ‘Gewoon geld geven’, is bedoeld om de effecten van onvoorwaardelijke financiële steun op armoede, stress en welzijn te onderzoeken. De deelnemende gezinnen, afkomstig uit de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost, hebben ten minste één thuiswonend kind onder de 18 jaar.

De extra financiële ondersteuning wordt gefinancierd door private fondsen, waaronder het Kansfonds en Stichting RCOAK. De gemeente Amsterdam draagt bij aan de onderzoekskosten. Onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam volgen zowel de deelnemende gezinnen als een controlegroep die geen extra geld ontvangt, om de impact van de steun op onder andere welzijn en gezondheid te meten.

Wethouder Marjolein Moorman (Armoede & Schuldhulpverlening) benadrukt dat het doel van de proef is om gezinnen ademruimte, stabiliteit en waardigheid te bieden. Na afloop van de twee jaar wordt het extra bedrag in een half jaar afgebouwd, waarbij gezinnen ondersteuning krijgen bij het maken van een toekomstplan. 

Naast Amsterdam nemen ook de gemeenten Tilburg en Zaanstad deel aan het experiment. De resultaten van de proef kunnen mogelijk bijdragen aan effectiever en menselijker armoedebeleid op landelijk niveau.

____________________________________________________________________________

Begeleiding van demonstraties steeds moeilijker door gebrek aan landelijke richtlijnen

De Nederlandse politie waarschuwt dat het begeleiden van demonstraties steeds uitdagender wordt vanwege het ontbreken van landelijke richtlijnen. Volgens een rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid leidt het gebrek aan duidelijke afspraken over het ‘faciliteren’ van demonstraties tot uiteenlopende interpretaties en aanpakken door politie, gemeenten en demonstranten.

Sinds 2015 is het aantal demonstraties bijna verdrievoudigd tot ongeveer 6.000 per jaar, waarvan 97% vreedzaam verloopt. Desondanks legt deze toename een zware druk op de politiecapaciteit, waardoor andere taken zoals noodhulp en opsporing in het gedrang komen.

De Inspectie adviseert het opstellen van een landelijk handelingskader om de rol van de politie bij demonstraties duidelijk vast te leggen. Daarnaast wordt aanbevolen om de inzet van de Mobiele Eenheid (ME) zorgvuldig te evalueren, aangezien hun aanwezigheid soms als intimiderend wordt ervaren en kan leiden tot escalatie.

Het kabinet onderzoekt momenteel aanpassingen in het demonstratierecht om de politie te ontlasten en de openbare orde beter te beschermen. De eerste stappen van deze herziening worden na de zomer verwacht.

____________________________________________________________________________

TenneT waarschuwt voor stroomtekorten na 2030: actie noodzakelijk

Netbeheerder TenneT signaleert een toenemend risico op stroomtekorten in Nederland na 2030, vooral tijdens perioden met weinig zon en wind. Volgens de Monitor Leveringszekerheid 2025 kunnen er in 2033 gemiddeld 13 uur per jaar stroomtekort zijn, oplopend tot 54 uur onder ongunstige omstandigheden.

De afbouw van kolen- en gascentrales, gecombineerd met de groeiende vraag naar elektriciteit, leidt tot een tekort aan flexibel inzetbaar vermogen. Hoewel batterijen en energieopslagtechnologieën in opkomst zijn, is hun ontwikkeling nog onvoldoende om deze tekorten op te vangen.

TenneT roept de overheid op tot snelle maatregelen, zoals het aanhouden van strategische reserves en het stimuleren van nieuwe gas- of waterstofcentrales. Het kabinet onderzoekt momenteel deze opties en overweegt ook innovatieve opslagmethoden te bevorderen.

Daarnaast werkt het kabinet aan een versnelde uitbreiding van het stroomnet, met maatregelen om vergunningprocedures te verkorten en investeringen in netinfrastructuur te stimuleren.

TenneT benadrukt dat tijdige actie essentieel is om de leveringszekerheid van elektriciteit na 2030 te waarborgen.

____________________________________________________________________________

Overheid moet burgerperspectief centraal stellen bij aanpak maatschappelijke crises

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) waarschuwt dat de Nederlandse overheid te veel gericht is op economische efficiëntie en te weinig luistert naar burgers. In het rapport Falen en opstaan stelt de Rli dat deze focus heeft geleid tot vastlopende beleidsdossiers, zoals de stikstofcrisis, klimaatverandering en woningnood.

Hoewel het beleid financieel succesvol is geweest, met groeiende bedrijven en een stijgend bruto binnenlands product, zijn de kosten voor milieu, waterkwaliteit en biodiversiteit aanzienlijk. De Rli adviseert de overheid om meer in gesprek te gaan met maatschappelijke organisaties, zoals verenigingen en kerken, die vaak dicht bij de samenleving staan en waardevolle inzichten kunnen bieden.

Daarnaast pleit de raad voor minder bureaucratie en meer transparantie in overheidsbeleid. Politici zouden ruimte moeten krijgen om te falen, aangezien complexe problemen vaak onzekerheden met zich meebrengen. Een cultuurverandering binnen de overheid is noodzakelijk om effectief en responsief te kunnen handelen in het belang van de samenleving.

____________________________________________________________________________

Extreem warme zomer verwacht in Europa; Nederland beleeft recordzonnige lente

Het Duitse Max Planck Instituut voor Meteorologie voorspelt een uitzonderlijk warme zomer voor Europa in 2025. Deze verwachting is gebaseerd op een model dat een verband legt tussen hittegolven en warmteopbouw in de Noord-Atlantische Oceaan. Volgens onderzoeker Lara Wallberg kan een dergelijke oceaanopwarming tot drie jaar voorafgaan aan extreme zomerse hitte in Europa.

In Nederland is de lente van 2025 al opmerkelijk zonnig verlopen. Tot 14 mei zijn er 37 dagen geweest waarop de zon minstens 80% van de dag scheen, een nieuw record. Het vorige record van 36 zeer zonnige dagen dateerde uit 2020. Daarnaast is het aantal zonuren sinds 1 maart opgelopen tot 662, terwijl het seizoensrecord op 805 uur staat. Met nog enkele weken lente te gaan, is er een kans dat dit record wordt gebroken.

De combinatie van een uitzonderlijk zonnige lente en de voorspelde warme zomer benadrukt de toenemende impact van klimaatverandering op het Europese weerpatroon. Deze ontwikkelingen kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor de volksgezondheid, landbouw en waterbeheer.

____________________________________________________________________________