Riba un isla chikito manera Aruba, unda Facebook no ta solamente un red social pero tambe e plaza publico principal, un cos ta birando cada bes mas cla: e funcion di “raporta” di e plataforma ta wordo mal uza como un arma politico. Loke originalmente tabata intenciona pa raporta discurso di odio, mal informacion of acoso, awor ta wordo uza pa silencia bosnan critico den e debate digital.
Cada bes mas frecuente, postnan den cual ciudadanonan ta cuestiona decisionnan di gobierno, señala mal conducta of expresa desacuerdo ta disparciendo. Tin biaha, henter cuenta ta wordo suspendi of hasta permanentemente blokia — simplemente pasobra un grupo di usuario a dicidi di raporta nan. No tin discurso di odio, no tin menasa, no tin difamacion — solamente un opinion cu un hende no a gusta.
Esaki ta pasando den un ambiente di media unda plataformanan independiente ta limita, y unda combersacion politico grandemente a move pa red social. Den un paisahe digital asina, un grupo coordina di reportero anonimo por efectua un censura moderno — sin cu Facebook ta compronde e contexto of interveni apropiadamente.
E problema mas grandi? E sistema di moderacion di Facebook ta grandemente automatisa. Ora multipel reportahe wordo entrega, un post hopi biaha ta wordo elimina of scondi prome cu cualkier moderador humano yega di mira esaki. Pa ora un revision tuma lugar — si e tuma lugar mes — e daño ta haci caba: e post a bay, e bos a wordo silencia, y e impacto a perde.
Den e comunidad uni di Aruba, unda reputacion personal y percepcion publico tin un peso extra, e consecuencianan ta serio. Ciudadanonan critico, activista of periodista por wordo intimida pa keda keto, sabiendo cu nan postnan por wordo usa como target pa raportahe masal si nan expresa nan mes.
E solucion? Facebook mester inverti den ekiponan di moderacion di contenido localisa cu ta compronde e contexto politico, cultural y linguistico di mercadonan mas chikito manera Aruba. E plataforma tambe mester di mas transparencia den e proceso di raportahe: ken a raporta kico, y dicon? Usuarionan mester tin e derecho di sa dicon nan contenido a wordo elimina — y e derecho na un apelacion husto y oportuno.
Pero nos na Aruba tambe mester responsabilisa nos mes. Mal uza e funcion di raporta pa cancela of silencia un hende no ta husticia — e ta sabotahe digital di libertad di expresion.
Si nos no tene cuidou, nos espacionan online lo bira mes cera y opaco cu e ‘backofficenan’ unda berdadnan incomodo tabata wordo scondi un tempo. Y ora esey sosode, nos ta perde mas cu un post of un pagina — nos ta perde confiansa den dialogo habri y den e derecho di otro pa wordo scucha.
Libertad di expresion riba un isla chikito ta fragil. P’esei ban proteh’e — no solamente contra trolls of mal informacion, pero contra e censura silencioso y algoritmico cu ta cuminsa cu un click y ta termina cu silencio.






0 Comments