loader image

Si Ta Bo Propio Cacho Stima, Bo Lo Sigui Yam’e “Djis un Cacho”?

by | Oct 1, 2026 | Problema Social | 0 comments

Durante añanan largo, e discusion na Aruba tocante cachonan cu ta ataca cabrito, galiña y bestianan di cria a wordo trata principalmente como un asunto di bienestar animal. Pero esaki ta tambe un problema economico severo, un peliger pa siguridad publico y un sla grandi pa e convivencia den comunidad.

Cunukeronan ta inverti placa, tempo y hopi aña di esfuerso den nan criaderonan. Un cabrito di rasa no ta simplemente un cabrito; bestianan di cria ta representa un inversion vital cu ta duna entrada, alimento y cria pa hopi aña. Ora un cacho drenta un cura y mata e bestianan aki, e cunukero no ta perde djis un propiedad casual: e ta perde su pan di cada dia.

Awor, e menasa aki a bay mas aleu di bestia di cria. Tin casonan caminda cacho ta ataca peatonnan y hasta otro cachonan di cas, incluyendo situacionnan unda cachonan cu tin doño ta bula cura, ataca un persona of mascota den bario, y despues ta bay bek den nan mesun cura trankilamente.

Esaki ya no ta un problema exclusivo di cacho di caya. E propio Departamento di Salubridad Publico (DVG) a lansa un advertencia recien señalando cu hopi di e cachonan los riba caya tin doño, pero ta wordo laga ta cana liber of ta scapa pasobra e cura no ta bon cera. DVG a spierta cu e animalnan aki por morde hende y ataca otro bestia, y a recorda bon cla: e responsabilidad legal y moral ta cay completamente riba e doño.

E Hondenverordening (Ley di Cacho) na Aruba ta exigi pa doñonan mantene nan animalnan bao control y paden di cura. Violacionnan por encera confiscacion, gastonan diario di cuido y boetnan cu por yega te na Afl. 10,000. Dicon e ora e problema ta sigui ripiti? Pasobra e fayo grandi ta sinta den e falta di control y aplicacion di ley (handhaving). Ken ta documenta e daño? Ken ta identifica e cacho agresor? Ken ta compensa e cunukero pa su perdida?

Y kico ta pasa ora e victima ta e cacho stima di un famia? Un mascota perdi den su propio bario no ta simplemente un daño material; pa hopi hende, e animal ey ta un miembro mas di famia. E balor emocional ey no tin prijs den florin.

E solucion no por ta un otro campaña informativo pidiendo hendenan pa “sea responsabel”. Responsabilidad sin castigo ni consecuencia ta keda un simpel peticion bashi. Aruba mester di:

  • Un sistema efectivo pa raporta atakenan mesora;
  • Identificacion di doñonan cu repetidamente ta neglisha nan bestia;
  • Sancionnan pisa y cobransa di daño haci na cunukeronan y victimanan;
  • Supervision pa distingui un cacho cu a scapa pa un fayo accidental for di un doño cu deliberadamente ta laga un cacho agresivo riba caya.

Ningun hende ta bisa cu tur cacho ta peligroso. E regla mester ta transparente: si abo ta doño di e cacho, abo ta doño di e responsabilidad. Ni e bisiña, ni e cunukero, y sigur no e victima. Ya ta tempo pa banda di bienestar animal, nos cuminsa proteha e derecho di nos hendenan y cunukeronan pa biba liber di e iresponsabilidad di otronan.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks