loader image

Si Aruba Semper Tabata un ‘Melting Pot’, Pakico Ta Sinti Cu Nos Ta Perdiendo Nos Identidad?

by | Oct 11, 2026 | Problema Social | 0 comments

Tin un frase cu ta keda ripiti cada bes mas riba nos isla: “Aruba no ta di Arubiano mas.” Hopi biaha esaki ta wordo asocia cu migracion, crecemento rapido di poblacion, barionan cu ta cambiando di caracter, diferente idioma riba caya y e sintimento cu e Aruba di nos infancia ta disparce poco-poco. E ta un preocupacion comprendibel, pero e ta lanta un pregunta hopi mas profundo: Ken exactamente ta un Arubiano?

Arubiano ta esun cu a nace riba e baranca aki, esun cu tin paspoort Hulandes registra aki, of esun cu su mayornan y welonan a lanta den nos barionan? Ta e dominio di Papiamento ta haci un persona Arubiano, of un hende cu tin binti aña bibando riba e isla, trahando honestamente, lantando su yiunan y stimando Aruba como su unico cas por bira mesun Arubiano?

Esakinan ya no ta preguntanan filosofico, sino realidadnan demografico cu ta bisto den nos cifranan oficial. Segun Oficina Central di Estadistica (CBS), pa fin di 2025 casi 41% di e poblacion di Aruba a nace den exterior, representando ciudadanonan procedente di 134 pais y 98 nacionalidad diferente. Esey ta un nivel di diversidad impresionante pa un isla di nos grandura. Sinembargo, ta crucial pa no confundi “naci den exterior” cu simplemente ta “stranhero”. Un persona por a nace na Colombia, Venezuela, Hulanda of cualkier otro luga, adkiri nacionalidad, biba decadanan aki, lanta yiunan naci na Aruba y contribui activamente na progreso di nos comunidad. Di otro banda, nacemento riba e isla tampoco ta defini identidad cultural automaticamente, mirando cu e grupo naci na Aruba ta inclui hopi yiu di mayornan naci afo.

Aruba nunca tabata culturalmente statico. E idea cu nos isla tabata isola y “puro” den pasado y cu apenas awor el a bira un mescla no ta cuadra cu nos historia real, pasobra migracion a forma nos identidad pa generacionnan largo. E berdadero cambio awe ta sinta den e velocidad y e escala di e desaroyo aki, caminda e poblacion a yega na 109.435 habitante impulsa principalmente pa fluho migratorio.

En bes di biba ta puntra si otronan ta “kitando Aruba for di nos”, e pregunta hopi mas constructivo ta kico un persona mester haci pa bira parti di e nacion aki. Si un persona ta siña y papia nos idioma Papiamento, ta respeta nos custumbernan, ta traha drechi, ta compronde nos historia y ta aporta na e comunidad pa binti of trinta aña, na ki momento nos ta stop di mir’e como “e stranhero”?

Kisas e temor cu “Aruba no ta Aruba mas” no ta bin solamente di un perdida cultural, sino tambe di e nostalgia di perde locual tabata conoci y un competencia skerpi pa cas, trabou, negoshi y recursonan limita. E preocupacionnan ey ta completamente legitimo sin cu mester demonisa migracion. E gran reto ta pa defini un identidad Arubiano cu ta proteha locual ta berdaderamente nos balor, sin pretende cu nos isla nunca a cambia. Pasobra si nos no por defini cla ken ta un Arubiano, nos lo no por contesta honestamente ki ora tin “di mas” hende cu no ta Arubiano.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks