In de afgelopen jaren heeft zich een verontrustende trend ontwikkeld onder kinderen van amper tien jaar oud: het gebruik van vape-apparaten om cannabidiol (CBD) en tetrahydrocannabinol (THC) oliën te inhaleren. De discrete aard van deze apparaten, in combinatie met de wijdverspreide misvatting dat deze stoffen onschadelijk zijn, heeft geleid tot een zorgwekkende toename van het gebruik onder preadolescenten. Recente onderzoeken tonen echter aan dat het vapen van cannabisproducten aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, vooral voor de zich ontwikkelende longen van jonge gebruikers.

Opkomst van Vapen onder Jongeren

De opkomst van vapen onder jongeren neemt wereldwijd alarmerende proporties aan. In de Verenigde Staten blijkt uit recente studies dat 4,2% van de leerlingen in de achtste klas (13-14 jaar oud) in 2022 ten minste één keer cannabis heeft gevapet. Hoewel specifieke gegevens over nog jongere kinderen schaars zijn, wijzen trends op een dalende aanvangsleeftijd, wat bijzonder zorgwekkend is. De gemakkelijke toegang tot vape-apparaten en hun onopvallende gebruiksvorm dragen bij aan de toenemende populariteit onder kinderen van tien jaar en jonger. Dit maakt preventieve maatregelen des te urgenter.

Ook in Nederland toont onderzoek van het Trimbos-instituut een verontrustende toename van het gebruik van e-sigaretten onder scholieren, terwijl traditioneel roken stabiliseert. Hoewel gedetailleerde cijfers over het vapen van CBD- en THC-olie beperkt zijn, suggereren trends een groeiende acceptatie van vape-producten bij jongeren. Cannabisvapes, ook wel ‘wietvapes’ genoemd, winnen aan populariteit, zoals blijkt uit een incident waarbij een Rotterdamse tiener onwel werd na het gebruik van een dergelijke vape op school. Dit voorval onderstreept de dringende noodzaak om de gezondheidsrisico’s van deze producten aan te pakken en bewustwording te vergroten.

Gezondheidsrisico’s en Longproblemen

Het vapen van cannabisproducten, inclusief CBD- en THC-oliën, wordt in toenemende mate geassocieerd met ademhalingssymptomen die wijzen op longschade. Adolescenten die cannabis vapen, lopen een aanzienlijk hoger risico op symptomen zoals piepen, hoesten en kortademigheid in vergelijking met leeftijdsgenoten die sigaretten roken of nicotine vapen. De inhalatie van verdampte cannabisolie kan leiden tot ernstige longschade en verhoogt mogelijk de vatbaarheid voor respiratoire infecties. 

Een studie van de Universiteit van Michigan benadrukt dat jongeren die marihuana vapen, een dubbele kans hebben om symptomen van longbeschadiging te rapporteren in vergelijking met degenen die sigaretten of e-sigaretten roken. Symptomen zoals piepen, een droge nachtelijke hoest en kortademigheid na inspanning kwamen veel vaker voor bij cannabisvapende tieners. Dit roept de vraag op of het de combinatie van cannabisvapen en nicotinegebruik is die tot dergelijke ernstige ademhalingsproblemen leidt.

Ook in Nederland blijkt uit onderzoek van het televisieprogramma Radar dat jongeren eenvoudig via sociale media zoals Snapchat en Telegram illegale cannabisvapes kunnen verkrijgen. Deze vapes bevatten vaak schadelijke stoffen, waaronder verboden bestrijdingsmiddelen, die ernstige gezondheidsrisico’s kunnen opleveren.

Casus: Schokkende Incidenten

Verschillende gevallen illustreren de gevaren van vapen onder jongeren:

• Explosie van Vape-apparaat: Een tienerjongen raakte ernstig gewond toen een vape-apparaat ontplofte in zijn hand, wat resulteerde in gedeeltelijke amputatie. Dit tragische incident benadrukt de fysieke risico’s die gepaard gaan met het gebruik van inferieure of ongereguleerde apparaten.
  
• Longcomplicaties: Een ander geval betrof een tiener die chronisch aan het vapen was en ernstige longproblemen ontwikkelde, waaronder bloed ophoesten en ademhalingsmoeilijkheden. Deze gevallen onderstrepen de potentiële gezondheidsrisico’s die jonge gebruikers lopen wanneer zij langdurig vapen. 

Misverstanden over CBD: Schijnveiligheid

Veel jongeren en hun ouders verkeren ten onrechte in de veronderstelling dat CBD onschadelijk is omdat het geen psychoactieve effecten heeft zoals THC. Toch zijn de langetermijneffecten van CBD-gebruik, met name bij inhalatie, nog grotendeels onbekend. Onderzoeken wijzen uit dat CBD mogelijk leverproblemen kan veroorzaken en nadelig kan interfereren met andere medicatie. Bovendien is de markt voor CBD-producten grotendeels ongereguleerd, waardoor gebruikers blootgesteld kunnen worden aan verontreinigde of onjuist gelabelde producten. 

Een Holistische Aanpak: Educatie en Regulering

Om de groeiende crisis van vaping onder jongeren aan te pakken, is een veelzijdige benadering noodzakelijk. Educatie en bewustwording onder ouders, leerkrachten en zorgverleners zijn cruciaal om de risico’s van CBD- en THC-vaping te begrijpen en bespreekbaar te maken. Daarnaast zijn strengere regels vereist om de verkoop aan jongeren te beperken, inclusief effectieve handhaving van leeftijdsrestricties. Tot slot is doorlopend wetenschappelijk onderzoek nodig om de langetermijneffecten van zowel nicotine- als cannabisvaping in kaart te brengen.