Het gebruik van e-sigaretten, beter bekend als vapen, onder jongeren neemt alarmerende vormen aan. Bijna één op de tien kinderen van 12 jaar heeft al eens gevapet. Onder jongeren van 12 tot en met 16 jaar zegt bijna 40 procent die vapen zelfs verslaafd te zijn, waarvan een derde dagelijks gebruik maakt van een vape. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Motivaction, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid.

Overheid Grijpt In met Nieuwe Campagne

Staatssecretaris Vincent Karremans (Preventie, VVD) noemt de cijfers “veel te hoog” en start daarom een grootschalige overheidsactie: de campagne ‘Nee tegen Vapen’. Ouders worden opgeroepen om al vroeg met hun kinderen in gesprek te gaan over de gevaren van vapen. Volgens Karremans is vapen niet alleen giftig, maar verstoort het ook de hersenontwikkeling van jongeren en is het extreem verslavend.

“Vapes bevatten vaak enorme hoeveelheden nicotine, soms tot vierhonderd keer meer dan een reguliere sigaret,” aldus Karremans. “Na heroïne en crack is nicotine de meest verslavende stof. Zelfs één keer vapen kan al leiden tot verslaving.”

Jongeren Makkelijk Beïnvloedbaar

Uit het onderzoek blijkt verder dat één op de zeven jongeren moeite heeft om ‘nee’ te zeggen wanneer een vape wordt aangeboden. Daarnaast geeft één op de zes jongeren aan zich onder druk gezet te voelen om te vapen. Deze sociale druk speelt een belangrijke rol in het snel toenemende gebruik onder jongeren.

Medische Wereld Slaat Alarm

Longartsen trekken eveneens aan de bel. Steeds vaker worden jongeren opgenomen met ernstige gezondheidsproblemen zoals een klaplong, longontsteking of de chronische longziekte COPD als direct gevolg van vapen. Recent berichtte RTL Nieuws nog dat vijf Nederlanders de afgelopen maanden ternauwernood aan de dood ontsnapten door complicaties veroorzaakt door e-sigaretten.

Volgens longarts Wanda de Kanter is de schade aan het kinderbrein door vapen onomkeerbaar. “De extreem hoge dosis nicotine stimuleert het beloningssysteem in de hersenen, waardoor jongeren direct verlangen naar meer. Tegelijkertijd wordt het vermogen om gevolgen op de lange termijn te overzien uitgeschakeld,” aldus De Kanter. Dit verklaart waarom jongeren na het vapen vaak onverschillig staan tegenover de risico’s en sneller verslaafd raken aan sigaretten en andere schadelijke middelen.

Oproep tot Strenger Beleid

De Kanter pleit voor strengere maatregelen en noemt de huidige situatie ‘zeer zorgwekkend’. Hoewel ze de campagne van Karremans toejuicht, benadrukt ze dat het verminderen van verkooppunten alleen niet voldoende is. “De illegale handel in vapes is enorm. Zonder streng toezicht en handhaving blijft dit probleem bestaan,” stelt ze.

Henk Kramer, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT), deelt deze zorgen. Hij pleit voor een volledig verbod op vapes, gecombineerd met intensieve handhaving. “Het is absurd dat dit soort giftige producten vrij verkrijgbaar zijn,” aldus Kramer.

De nieuwe overheids­campagne is vanaf maandag te zien via de website neetegenvapen.nl en te horen op landelijke radiozenders.

Bronnen:

• AD Politiek, 12 mei 2025
• Motivaction Onderzoek, 2025
• RTL Nieuws, 2025
• Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT)
• Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)