Integracion di idioma ta cuminsa cerca nos, no cerca nan
Ta bon cu finalmente tin un bista critico riba e rol di idioma den e integracion di recien yega na Aruba, manera den e articulo di 6 di mei “Idioma como yabi pa integracion na Aruba”. Pero tin un aspecto cu apenas ta wordo menciona: e hecho cu nos mes como Arubiano hopi biaha ta e obstaculo di mas grandi pa e integracion di idioma di inmigrantenan di habla Spaño.
Nos ta keha cu hopi di nan no ta papia of kier siña Papiamento. Sinembargo, ta nos ta esnan cu casi mesora ta cambia pa Spaño asina cu nos tende cu un hende ta bin di Venezuela, Colombia of otro caminda. Kisas nos ta haci esaki pa cortesia, comodidad of inseguridad tocante nos mesun dominio di idioma, pero e efecto ta cla: nos no ta duna nan ningun necesidad – of oportunidad – pa siña Papiamento.
Loke ta resalta ta cu hopi di e recien yeganan aki si ta siña Hulandes, Ingles of Aleman fluentemente ora nan establece nan mes na Europa of Merca. Einan nan no tin escogencia. E sociedad ta spera integracion y e hendenan ta comunica den e idioma di e pais. Dicon na Aruba nos lo mester conforma nos mes cu menos?
Nos mester stop cu e idea cu nos ta ‘yuda’ nan door di comunica den Spaño. Den realidad nos ta stroba nan pa bira parti berdadero di nos comunidad. Cada biaha cu nos hiba un combersacion den Spaño cu un hende cu ainda no sa niun palabra Papiamento, nos ta duna implicitamente e señal: “Bo no mester adapta bo mes.”
Na mesun momento nos ta sinti nos mes ofendi si nan no haci esfuerso pa siña nos idioma. Pero con nos por spera algo cu nos mes ta stroba?
Integracion no ta un caminda di un solo direccion. Naturalmente tin un responsabilidad cerca e recien yega pa adapta su mes. Pero e comunidad unda un hende yega, mester crea espacio pa esaki tambe. Y esey ta cuminsa cu idioma. Si nos kier pa Papiamento keda un idioma bibo y comparti, anto nos mester tin e curashi pa guia otronan den esaki – hasta si nan haci fout.
Laga nos stop cu e cortesia falso ey di cambia pa Spaño. Nos mester duna recien yeganan e oportunidad pa scucha Papiamento, practica y finalmente domina esaki. No solamente riba 18 di maart, ora nos ta mustra masalmente nos orguyo nacional cu bandera y discursonan, sino tur dia. Un idioma nacional no ta un decoracion. E ta un brug pa comprension, respet y convivencia. Pero un brug ta funciona solamente si ambos banda haci uzo di dje. AKI TA PAPIA PAPIAMENTO
*Articulo adapta y redacta pa publicacion den AWEMainta






0 Comments