Aruba tin un contesta cla pa casi tur cos cu no ta funciona mas:
•E ley ta bieu;
•E regulacion ta for di un otro epoca;
•E procedura ta demasiado complica;
•Mester modernisa e maneho;
•Tin un comision preparando un cuadro nobo.
Y despues? Nada no ta pasa.
Aki ta unda Aruba mester cuminsa un combersacion hopi mas incomodo. E problema di nos pais ya no ta simplemente cu algun ley ta anticua. E berdadero problema ta cu henter aparato gubernamental sa cu nan ta bieu y a permiti pa e frase “nos ta trahando riba dje” bira un excuus comun y aceptabel pa no soluciona nada.
Esaki no ta un speculacion. Den su informe anual di 2025, Raad van Advies (Conseho Consultivo di Aruba) a bati alarma riba e cantidad abou di productonan legislativo, advirtiendo cu leynan cataloga como prioridad a keda pega den e proceso of tin añanan largo ta warda riba implementacion. E organo a adverti claramente cu e situacion aki ta menasa credibilidad y efectividad di henter e sistema legislativo.
Esaki no mester keda como un simpel observacion; e mester bira un cuestionamento di responsabilidad. Aruba tin un sistema formal pa traha ley: gobierno ta prepara e proposicion, Conseho di Ministernan ta trat’e, Raad van Advies ta duna concepto, y Parlamento tin e palabra final pa delibera y vota. Anto ora un ley necesario keda sin mishi cun’e pa añanan largo, unda exactamente e responsabilidad a disparce? Tabata falta di placa? Falta di hurista? Disputa politico? Of simplemente cu e asunto nunca tabata suficientemente urgente pa gana voto?
E leynan aki ta cubri tur cos: vivienda, proteccion ambiental, telecomunicacion, salubridad, educacion y husticia. Nan no ta temanan academico; nan ta determina kico negoshinan por haci, kico trahadornan por exigi, y kico e ciudadano comun por spera di gobierno. Ora e reglanan keda atras, realidad no ta para warda. Comercio ta sigui opera, casnan ta sigui wordo construi, tecnologia ta sigui avansa y presion ambiental ta aumenta. Goberna retonan di siglo 21 cu reglanan bieu ta crea un insiguridad huridico peligroso, un situacion caminda esnan cu placa, abogado y conexion por probecha, mientras e ciudadano comun ta keda atras.
Tampoco por uza e burocracia como un escudo perpetuo. Ora tabatin boluntad politico, a logra entrega e cuadronan financiero atrasa di 2021 te cu 2024 na tempo record. Esey ta mustra cu ora kier, por. Ademas, Parlamento no mester sinta warda: parlamentarionan tin derecho di iniciativa pa presenta ley y cuestiona ministernan. E responsabilidad ta sinta den henter e liderazgo politico.
Ora tur hende admiti cu “e ley mester cambia” pero nada no cambia, e pueblo mester stop di acepta palabranan bashi. Ken a priminti e cambio? Na unda e ta pega? Ken ta beneficia ora keda sin actua?
Un ley anticua por ta un herencia di pasado, pero lag’e sin regla despues di reconoce e fayo ta un escogencia politico di awe. Un comision no ta un ley, un estudio no ta un reforma, y “trahando riba dje” no ta gobernacion. Despues di tanto tempo, inaccion no ta un casualidad: e ta un decision.






Handhaving;
Un ehemple ta cu tin un ley di cacho pero no tin handhaving.
Kiko ta pasando ta cu gobierno kier busca solucionnan tocante cacho los riba caya pero laga e ley mes un banda.
Sterilisa a demostra cu e no ta traha y mi opinion personal ta e killcage.
Pero nos por mira cu tin un ley peronos ta buscando otro solucion fuera di e ley mes.
Carnaval cu tur e sonido consecuencia cu tin hende.sordo pero no ta tuma acion.
Ect.ext ext
Tur esaki ta paso parlamento di.Aruba no sa nan kiko ta nan tarea.
Slds