loader image

Nos No Ta Prepara pa Mira Nos Mayornan Bira Bieu

by | Oct 28, 2026 | Problema Social | 0 comments

Regresion emocional. Desregulacion emocional. Dependencia afectivo creciente. Cambionan di personalidad y di comportacion den behes. Esakinan ta realidadnan cu hopi famia ta enfrenta, pero cu casi ningun ta prepara pa maneha.

Nos ta pasa gran parti di nos bida preparando pa futuro: estudio, carera, matrimonio, yiu y pensioen. Pero cuanto di nos ta prepara pa e momento cu e mayornan cu a lanta nos cuminsa cambia emocionalmente, lagando nos lucha pa compronde e personanan cu nos a conoce henter nos bida?

Na Aruba, hopi biaha ta papia di behes solamente den cuadro di pensioen, malesanan cronico, facilidadnan medico y limitacionnan fisico. Sinembargo, e parti psicologico y emocional merece mesun hopi atencion. E mayor cu semper tabata dicidi tur cos awo ta duda di cada paso. E tata cu pasenshi por bira iritabel y desconfia. E mama fuerte cu tabata tene e cas hunto por bira sumamente sensitivo, dependiente of exigente. Desacuerdonan chikito ta bira discusionnan emocional pisa, lagando e yiunan adulto sinti culpa, frustracion y cansancio extremo.

Ora behes cambia comportacion

Tin termino cu ta yuda nos compronde e retonan aki:

•Regresion emocional: Ora un mayor ta reacciona riba stress manera un mucha chikito, cu rabia, birando terco of buscando atencion constante.

•Desregulacion emocional: Dificultad pa controla emocionnan; un fayo chikito por genera rabia of yoramento sin motibo aparente.

•Dependencia creciente: Ora un persona cu semper tabata independiente sinti miedo di keda su so y mester di confirmacion constante pa cada decision.

•Cambio di personalidad: Alteracionnan den pasenshi, huicio of temperamento cu por bin door di soledad, dolor cronico, efecto secundario di remedi, depresion of deterioro cognitivo.

Esaki no ta nifica cu tur hende ta bira asina ora nan drenta edad, ni tampoco cu mester husga tur comportacion straño como “cos di behes”. Cambionan drastico ta rekeri atencion y evaluacion medico.

E cambio di rol cu ningun hende a siña nos

E parti mas doloroso ta e momento cu e rolnan ta inverti: e personanan cu tabata nos guia y refugio awo mester di nos pasenshi y cuido. Acepta cu nos mayornan no ta e pilarnan invensibel di antes ta kibra nos curason.

Pa e yiu adulto, e carga por bira inmenso. Hopi ta balanceando nan propio trabou, gastonan di cas y criansa di nan yiunan. Den un comunidad cera manera Aruba, pidi ayudo pa cuida un mayor hopi biaha ta sinti como un fayo familiar, lagando cuidadornan sufri den silencio bao di un peso di culpa inmenso.

Esaki no por keda un lucha priva den cas so. Nos comunidad mester di sosten profesional, centronan di guia y descanso pa cuidadornan (respite care) y informacion cla.

Nos mayornan a dedica decadanan guiando nos pa nos bira independiente. Nos tambe mester prepara nos mes pa e dia cu nan tin mester di nos. Bira bieu no mag nifica perde dignidad, y cuida un mayor tampoco mag nifica perde bo mes.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks