loader image

No Tur Pleito ta Bullying: Dicon Sa e Diferencia ta Importante

by | Jul 9, 2025 | Problema Social | 0 comments

Den scolnan, casnan, y comunidadnan, hobennan—y adultonan—ta enfrenta desacuerdo tur tempo. E ta algo natural. Hende tin diferente punto di bista, necesidad, y personalidad. Pero segun cu e conscientisacion tocante bullying ta crece, tin un tendencia pa yama tur conflicto of comentario grosero “bullying.” Y ta eynan cos por bira confuso.

Tin un diferencia real entre conflicto y bullying. Compronde e diferencia ey por nifica un mundo pa un hende cu ta luchando. E ta yuda adultonan reacciona na un manera mas husto y ta yuda hobennan siña con pa maneha tension den un manera saludabel y respetuoso.

Laga nos cuminsa cu esaki: conflicto ta parti di bida. E ta sosode entre igualnan—amigonan cu ta pleita, compañeronan di klas cu ta competi, of rumanan cu no ta di acuerdo. Ambos banda tin un bos. E poder ta balansa. Emocionnan por ta halto, pero generalmente tin un chens pa papia, resolve e problema, y sigui dilanti.

Bullying, sinembargo, ta algo completamente diferente. No ta trata di dos hende cu no ta di acuerdo. E ta trata di un persona—of un grupo—cu ta purba repetidamente pa herida, controla, of isola un otro hende. E ta inclui un desbalansa di poder cla. E poder ey por bini for di tamaño, popularidad, confiansa, of influencia social. E clave ta cu un persona tin mas control—y ta uza esaki pa haci un otro daño, a proposito.

Y kico di e area den mey-mey?

Tin biaha, un conflicto por sinti manera bullying si e bira intenso of ta sigui sosode. Otro biaha, bullying ta sconde bou di superficie—specialmente ora e ta social of emocional en bes di fisico. Un amigo cu semper ta “chansa” den un manera cu ta pone bo sinti chikito. Un grupo cu ta exclui un hende dia tras dia. E comportacionnan aki por parce menor riba nan mes, pero hunto nan ta causa daño real.

Ta p’esey ta importante pa wak mas profundo. Haci preguntanan manera:

  • Esaki ta un solo desacuerdo, of e ta un patronchi?
  • Ambos persona ta igualmente envolvi—of un persona semper ta purbando di herida of domina?
  • Nan por resolv’e cu yudansa—of un persona ta sinti su mes sin poder?

Yama tur pleito bullying por ta riesgoso. E por causa reaccionnan exagera of castigonan inhusto. E por hasta converti un momento di siña den uno di berguensa. Pero ignora berdadero bullying—specialmente e formanan sutil of emocional—por laga victimanan sinti nan mes invisibel y sin proteccion.

Loke nos mester ta atencion cuidadoso. Un disposicion pa scucha. Un comprension cu no tur mal momento ta bullying—pero cu tur daño merece di ser tuma na serio.

Na Aruba, unda comunidadnan ta sera y relacionnan hopi biaha ta dura henter bida, nos tin un debe na otro pa siña e diferencia. Laga nos yuda muchanan, teenager, y hasta adultonan reconoce e señalnan, papia, y sinti nan mes sigur pa busca sosten.

Pasobra sea ta un desacuerdo cu por ser resolvi, of bullying cu mester ser para, tur hende merece di ser scucha—y trata cu dignidad.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks