loader image

Hariña Ta Haci Nos Malo? E Kimiconan Scondi den Nos Pan di Cada Dia

by | Aug 27, 2025 | Salud | 0 comments

Na Aruba, hariña ta tur caminda. E ta den nos pan bati stima, den nos pan di mainta, den e pastechi cu nos ta cumpra na snack bar, y den e bolo cu nos ta comparti na cumpleaños. Hariña ta e base di nos cultura di cuminda. Pero con sigur e ta? Cada bes mas, expertonan di salud ta adverti cu e tipo di hariña importa pa Aruba—y uza den gran parti di mundo Occidental—ta menos un cuminda natural y mas un producto industrial.

E Biahe di Trigo pa Hariña Blanco

E trigo uza pa mayoria di hariña na Aruba no ta bin fresco for di un molina. En cambio, e ta yega ya procesa, sin su simia natural rico na fibra y sin su germen yen di nutriente. E refinamento aki ta haci cu e harina ta dura mas riba reki, pero tambe e ta lag’e bashi di balor nutritivo.

Pa sconde loke a bay perdi, e hariña ta ser “enrikeci” cu vitamina sintetico, manera acido folico. E problema? Hopi hende no por metabolisa acido folico sintetico corectamente, loke kiermen cu nan kisas no ta haya e beneficionan—mientras cu potencialmente nan por experiencia efectonan secundario manera cansancio, ansiedad of inflamacion.

Kimiconan den e Mix

Ademas di enrikecimento, hariñanan di Merca y Canada (e proveedornan principal pa Aruba) hopi biaha ta ser trata cu kimico pa hacinan mas blanco, mas suave y pa nan dura mas. Entre nan:

  • Gas di cloro tin biaha ta ser uza pa bleek e harina pa un apariencia mas blanco.
  • Bromato di potasio, añadi pa yuda pan lanta, a ser señala como un posibel carcinogeno y ta prohibi na Europa, Reino Uni y hasta na China—pero no den e hariña cu normalmente ta ser exporta pa Caribe.
  • Glifosato, un herbicida potente, hopi biaha ta wordo gespuit riba cosecha di trigo prome cu cosecha. Rastro di glifosato a ser detecta den hopi producto di hariña, locual ta lanta preocupacion tocante su coneccion cu problemanan intestinal y disturbio hormonal.

Ora e hariña aki yega Aruba, e no ta bira solamente pan. E ta wora uza den snacknan hasa, pancake, pastechi etc., loke kiermen cu mayoria famia ta consumi’e diariamente sin sa kico tin aden.

Dicon Pan den Exterior Ta Sinti Diferente

Hopi Arubiano ta ripara algo straño: ora nan biaha pa Europa y come pan na Spaña, Italia of Hulanda, nan no ta sinti nan bariga mes hincha of pisa. Pero bek na cas, e mesun sandwich of pancake hopi biaha ta laga nan sinti nan mes pisa y cansa. E diferencia ta sinta den con hariña ta wordo regula. Paisnan Europeo ta prohibi bleaching y bromato, y hopi panaderia ta uza trigo antiguo (heirloom wheat) y metodonan di fermentacion largo manera sourdough, locual ta haci e pan mas facil pa digeri.

E Prijs Scondi di Hariña Barata

Aruba, manera hopi isla, ta depende di cuminda importa. Prijs ta importante, y e hariña mas barata usualmente ta gana. Pero e prijs scondi por manifesta su mes den nos salud. Cu e aumento di casonan di diabetes, obesidad y problemanan digestivo riba e isla, ta husto pa puntra si nos dependencia riba hariña altamente procesa ta hunga un rol.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks