Het bestrijdingsmiddel glyfosaat wordt niet alleen in de landbouw gebruikt, maar komt ook in rivieren terecht. Een Duitse studie suggereerde dat dit niet door landbouwtoepassingen komt, maar door toevoegingen in wasmiddelen. Nederlandse onderzoekers van KWR hebben deze bewering nu onderuitgehaald.

De Duitse Theorie

Onderzoekers van de Universiteit van Tübingen stelden dat aminopolyfosfonaten (APF), stoffen in was- en afwasmiddelen, in rioolwaterzuiveringsinstallaties zouden worden omgezet in glyfosaat. Volgens hen zou het glyfosaat via deze route in rivieren belanden. Ze baseerden dit op data waaruit bleek dat glyfosaatpieken in de zomer voorkwamen, terwijl landbouwgebruik eerder piekt in de lente en herfst. Deze conclusie leidde tot de hypothese dat rioolwater de voornaamste bron van glyfosaat zou zijn.

Kritiek van Nederlandse Onderzoekers

KWR-onderzoekers Roberta Hofman en Harry Tolkamp noemen deze conclusie onjuist. In hun uitgebreide analyse tonen ze aan dat glyfosaat niet zomaar uit aminopolyfosfonaten ontstaat. “Het belangrijkste afbraakproduct van glyfosaat, AMPA, kan ook uit aminopolyfosfonaten ontstaan, maar glyfosaat zelf niet,” benadrukken ze. De Duitse studie zou AMPA en glyfosaat door elkaar halen, wat tot onjuiste conclusies leidt.

Daarnaast wijst Hofman erop dat de Duitse onderzoekers foutieve aannames deden. Ze stelden dat glyfosaat al tien jaar verboden was voor particulier gebruik, terwijl dat verbod slechts enkele jaren geleden is ingegaan. “Er wordt bovendien gesuggereerd dat afwasmiddel glyfosaat kan veroorzaken, maar dat is chemisch gezien niet mogelijk, behalve in zeer beperkte gevallen met speciale technologie,” aldus Hofman.

Oorzaken van Glyfosaat in Rivieren

Hofman legt uit dat glyfosaat waarschijnlijk afkomstig is van legitiem gebruik door overheden en mogelijk illegaal particulier gebruik. Overheden spuiten het herbicide nog steeds op stoepen en spoorrails om onkruid te verwijderen, wat regenwater kan meesleuren naar rivieren. Ook zouden consumenten met voorraad glyfosaat dit nog gebruiken. Deze factoren werden genegeerd in de Duitse studie.

Geen Bewijs voor Wasmiddel

De claim dat wasmiddelen glyfosaat in rivieren veroorzaken, is volgens Hofman puur theoretisch en niet chemisch bewezen. “Het idee werd breed uitgemeten in de media omdat het boeren vrijpleitte, maar het klopt niet,” zegt ze. De data tonen juist aan dat het gebruik van glyfosaat ondanks strengere wetgeving nog niet significant is verminderd. Illegaal gebruik, vooral in stedelijke gebieden, blijft een probleem dat volgens KWR strenger moet worden aangepakt.

Conclusie

De bevindingen van KWR wijzen erop dat glyfosaat in rivieren waarschijnlijk afkomstig is van bestaande landbouwpraktijken, stedelijke toepassingen door overheden en mogelijk illegaal particulier gebruik. De theorie dat wasmiddelen een significante bron zouden zijn, mist wetenschappelijke basis en lijkt ingegeven door aannames en verkeerde interpretaties van data.

Bron:
“Comment on ‘Glyphosate contamination in European Rivers not from herbicide application?'” – Water Research.