Turismo ta keda esencial pa economia di Aruba: e ta crea empleo, genera entrada pa gobierno y sostene hotelnan, restaurantnan, transporte, comercio y negoshinan chikito. Su importancia economico no por wordo nenga.
Sin embargo, e balor economico aki no mester stroba un analisis honesto di e daño y costonan social cu e ta trece cun’e.
Pa añanan largo Aruba ta tende cu turismo mester bira mas sostenibel, balansa y beneficioso pa e poblacion local. Pero e promesanan aki ta lanta tres pregunta practico: Ki tempo e mehoracionnan lo sosode, unda mester cuminsa, y con lo midi e exito?
Areanan Critico cu Mester di Accion Inmediato
- Vivienda: E expansion descontrola di vacation rentals ta reduci e cantidad di cas disponibel pa residentenan local. Ora bira mas lucrativo pa aloha turista, famianan local ta enfrenta huurnan astronomico y menos opcion di vivienda a largo plaso. Mester di un registro obligatorio, cobransa debido di belasting y limitenan cla den barionan residencial.
- Infrastructura: Mas bishitante ta exigi mas awa, coriente, maneho di sushi, caretera y servicionan di emergencia. Si e pueblo ta haya su mes den trafico pega y servicionan satura mientras e cifranan di bishitante ta sigui bati record, e costo di e crecemento aki ta keda traslada riba lomba di e ciudadano.
- Calidad di Empleo: No ta e cantidad di trabou so ta conta, sino e calidad. E sueldonan ta permiti e trahador biba dignamente cu e costo di bida actual? Un industria exitoso no por depende di trahadornan cu ta atende un economia di luho pero no por afford un bida basico pa nan mes.
- Medio Ambiente y Acceso Publico: Nos playanan, mondinan y laman no ta recursonan sin limite. Desaroyo no mester haci cu e Arubiano ta sinti su mes como un bishitante den su propio pais; e acceso na lama y naturalesa mester keda berdaderamente liber y no solamente riba papel.
Ki Tempo y Con pa Actua?
E accion no mester warda otro decada di rapportnan y comisionnan. Medidanan manera registracion di alohamento turistico y transparencia den datonan financiero por cuminsa di biaha.
Pa midi progreso real, gobierno mester stipula metanan cla y publica resultadonan tur aña:
- Cuanto cas a bolbe riba e mercado di huur local?
- Cuanto placa genera pa turismo a wordo reinverti den barionan?
- E condicionnan laboral y salarionan a mehora?
- E daño ambiental a baha?
Cifranan di yegada di turista y ocupacion di camber ta conta solamente mita di e storia. E berdadero medida di exito ta si e residente local por biba bon, si e infrastructura por carga e presion y si e calidad di bida ta mehorando.
E escogencia no ta entre turismo of e pueblo; turismo mester traha na bienestar di e pueblo. Aruba sa caba kico mester cambia—e pregunta awo ta ken lo asumi e responsabilidad pa haci esaki un realidad.






0 Comments