Spar 10%: Pakico Nos No Mester Keha Riba Reformanan Necesario
Pa hopi aña caba nos ta tende e mesun mensahe: Aruba tin mucho ambtenaar, e gastonan di gobierno ta mucho halto y e LMA (Landsverordening materieel ambtenarenrecht) mester bira mas flexibel, pa ambtenaarnan cu no ta funciona bon por wordo kita mas facil for di trabou. E topico aki ta bolbe cada biaha den debatenan di presupuesto, discusionnan cu Hulanda tocante apoyo financiero y raportnan tocante e futuro economico di e isla. Awor cu e gobierno nobo finalmente ta tuma pasonan pa atende e problemanan aki, diripiente ta tende critica.
E decision pa reduci e cantidad di minister di ocho pa shete y spar 10% riba e gastonan total di gobierno no mester a sorprende ningun hende. E medidanan aki ta cuadra exactamente cu e recomendacionnan for di e Landspakket, un acuerdo di reforma entre Aruba y Hulanda cu ta dirigi riba un aparato gubernamental mas eficiente y sostenibel. Si pa hopi aña nos a grita cu gobierno ta mucho grandi, pakico algun hende awor ta reacciona negativo riba e reformanan sumamente necesario aki?
Un Gobierno Cu Mester Bira Mas Chikito
For di diferente raport y analisis ta resulta cu e sector gubernamental ta un di e gastonan mas grandi di Aruba. Na 2024 ta estima cu gobierno ta gasta AWG 484 miyon na gastonan di personal, cu ta coresponde cu 8% di e BBP. Segun e reglanan di presupuesto, e porcentahe aki mester wordo reduci pa mas o menos 10% di e BBP pa 2027.
Banda di e gastonan di salario halto, un otro problema ta hunga un rol: e LMA ta haci’e sumamente dificil pa kita ambtenaarnan cu no ta funciona bon for di trabou. Esaki a hiba na un ambiente di trabou ineficiente unda no por atende cu empleadonan cu ta bay bou di nan nivel di prestacion. E limitenan huridico y financiero pa reemplasa empleadonan ta haci’e dificil pa aumenta e productividad y eficiencia den gobierno.
E Landspakket y e National Program for Formalizing the Shadow Economy pa hopi tempo caba a boga pa un modernisacion di e mercado laboral, un aparato gubernamental mas chikito y eficiente y e digitalisacion di servicionan di gobierno. Kita un puesto di minister y implementa un 10% di recorte di gasto ta pas completamente den e reformanan necesario aki.
Menos Minister, Mas Eficiencia
E reduccion di e cantidad di minister di ocho pa shete ta wordo considera pa criticonan como un piesa politico, pero en realidad e ta un medida logico y eficiente. Menos minister no ta nifica solamente un recorte riba salarionan, sino tambe riba personal di apoyo, chauffeur, secretariadonan y otro gastonan incidental cu ta relaciona cu un ministerio.
Otro paisnan a tuma medidanan comparabel pa haci nan gobierno mas eficiente, sin cu esaki a bay a costo di e calidad di e gobernacion. Mas ainda, un gobierno mas chikito hasta por ta mas efectivo, basta e wordo maneha bon. Menos parti di tarea, ta nifica liñanan di tuma decision mas cortico y un ehecucion mas rapido di maneho.
Recortenan: Inevitabel of Innecesario?
E critica riba e 10% di recorte di gasto ta bin principalmente for di skina politico y di gruponan di interes cu ta teme pa perdida di trabou y un empeoracion di e servicio. Pero si nos ta realistico, anto ta bisto cu gobierno mester maneha miho su gastonan pa garantisa un futuro economico sostenibel pa Aruba.
Reduci desperdicio den gobierno no ta un luho, sino un necesidad. Eficiencia y productividad mester haya prioridad riba interesnan politico.
Gobierno mester siña opera cu un presupuesto limita, mescos cu companianan y hogarnan ta haci.
Hopi di e recortenan di gasto por wordo realisa pa medio di digitalisacion, simplificacion di procesonan y reduccion di capa burocratico. Tanten cu e reformanan aki wordo implementa na un manera sensato, esaki no tin mester bay a costo di e servicio na e ciudadano.
Pakico Awor Keha?
Ta ‘opvallend’ cu pa hopi aña tabata keha riba e tamaño y gastonan di e gobierno, pero awor cu e gobierno finalmente ta tuma accion, e reformanan aki ta topa cu resistencia. Kico nos kier anto? Mas gasto ainda, mas ambtenaar y un gobierno cu cada biaha ta traha menos eficiente?
E reformanan cu awor ta wordo ehecuta kisas no ta perfecto y sin duda lo bay compaña cu ahustenan doloroso, pero nan ta necesario. Si nos keda mantene na un gobierno mucho caro y mucho compleho, nos ta solamente pusha e problemanan financiero pa futuro.
Laga nos mira e reformanan aki no como un menasa, sino como un chens. Un chens pa crea un gobierno cu ta funciona miho, cu ta menos pisa pa e economia y cu ta dirigi su mes mas riba servicio y eficiencia. Si nos realmente kier pa Aruba keda financieramente saludabel, nos mester stop di keha y cuminsa sostene.






0 Comments