E Crisis di Prijs pa Mascota Por Crea Mas Bestia Riba Caya?
Un cacho no ta compronde kico ta inflacion. Un pushi no sa kico ta derecho di importacion, costo di flete ni con e bida ta birando mas caro: nan sa solamente ora nan tin hamber.
Pa miles di famia na Aruba, e realidad simpel aki ta transformando den un dilema financiero grandi. Cuminda di bestia no ta un gasto cu bo por haci un biaha pa aña; un famia por pospone cumpra di un sofa of un television nobo, pero e no por stop di alimenta su cacho pa dos siman. E gasto ta bini bek fielmente cada luna.
Cuminda di cacho y pushi ta casi totalmente importa. Departamento di Aduana ta calcula e balor pa impuesto a base di e balor CIF (factura, flete y seguro), unda e tarifa promedio ta rond di 12% dependiendo di e clasificacion. Ora e gastonan aki sigui subi den supermercado, e peso financiero ta bira un sla directo riba hogarnan cu ya caba ta bringando pa yega fin di luna.
Na momento cu hendenan no por permiti pa mantene e mascotanan cu nan tin caba, esaki ta caminda e prijs di cuminda ta stop di bira un simpel asunto di consumo y ta bira un crisis severo di bienestar animal y salubridad publico. Gobierno a lansa su maneho di bienestar animal 2024–2029 precisamente pa combati abandono y maneha e sobrepoblacion di cacho y pushi riba caya, reconociendo cu e animalnan aki ta keda exponi na hamber, malesa, abuso y desgracia di trafico. Ademas, Departamento di Salubridad Publico (DVG) a spierta recientemente cu hopi cacho los riba caya no ta cacho di caya di berdad, sino bestianan cu tin doño pero cu ta wordo laga ta cana liber pa motibo di cura mal cera of negligencia.
Si e costo di alimento bira impagabel, algun doño lo busca marcanan mas barata of lo corta den otro gasto di cas. Pero tin un riesgo grandi y doloroso: mas abandono.
Ora un bestia wordo tira riba caya, e gasto no ta disparce; e ta keda traspasa pa comunidad:
- Pa e asilonan y rescatenan cu ya ta sobrecarga;
- Pa boluntarionan cu ta saca placa for di nan propio cartera;
- Pa e cunukeronan cu ta perde nan cabritonan den atakenan;
- Pa chofernan cu por dal den nan riba caminda;
- Y pa barionan cu ta sufri di molester constante.
Gobierno ta conseha pa prome cu tuma un mascota, un persona mester evalua bon si e tin e capacidad financiero pa cubri cuminda, veterinario y cuido. Esey ta un bon conseho. Pero kico di e pensionado cu su entrada no ta rindi mas? Kico di e famia cu tres aña pasa tabatin un bon situacion economico y awe no por yega na e saco di cuminda?
E debate di bienestar animal na Aruba no por wordo reduci na djis bati alarma ora e cacho ta biba riba caya caba. E berdadero bataya ta cuminsa den cura di cas, ora e doño mester dicidi si e por sigui cumpra e cuminda. E prijs di un saco di cuminda di cacho por parce un gasto priva, pero e consecuencianan di no por pag’e ta bira un dolor di cabes pa henter nos sociedad.






0 Comments