loader image

Core Auto Bao Influencia di Alcohol na Aruba: Un Punto Ciego Cultural?

by | Jun 9, 2025 | Problema Social | 0 comments

Den un luga asina uní y guia pa comunidad manera Aruba, lo bo pensa cu proteha otro ta un custumber normal. Tog un comportacion peligroso ta keda prevalece, ignora, of mas pió — aceptá silenciosamente: core auto bao influencia di alcohol. E no ta djis un escogencia personal cu consecuencianan personal; e ta un riesgo publico cu nos sociedad a normalisa pa demasiado tempo.

Sali un anochi di fin di siman, y no ta inusual pa mira hende ta lastra for di bar drenta auto, cu yabi den man, cu amigonan ta hari sin stop nan. Tin un berdad incomodo tumando lugar: core auto bao influencia di alcohol no ta wordo tuma seriamente suficiente na Aruba. E ta wordo mira hopi biaha como un fout, un chiste, of djis “mal suerte” — te ora un hende wordo herida of mas pió, muri.

Dicon Nos Ta Acept’e?

Pues dicon nos ta acept’e? Un parti di e problema ta den e lens cultural. Den nos ambiente di isla chikito, tur hende conoce tur hende — y e conexion personal ey hopi biaha ta pasa riba responsabilidad. “E ta mi primo,” of “E ta un bon tipo, djis a haci un fout,” ta bira un motibo pa laga cos pasa. Polis, miembronan di comunidad, y hasta famia tin biaha ta duda di confronta ofensornan directamente. Pero silencio no ta inofensivo — e ta permiti.

Otro factor ta un falta di imposicion visibel y consecuencianan. Aunke leynan ta existi, nan imposicion por sinti inconstante of debil. Hende rara bes ta wordo haci publicamente responsabel, y ora nan ta, e castigo hopi biaha no ta refleha e peliger cu nan a representa. Sin estimulo fuerte, tin poco motivacion pa hende cambia nan comportacion. Y mientras cu nan ta sigui sali liber, e ciclo ta continua.

Tin tambe un tendencia cultural pa duna prioridad na orguyo y conveniencia riba siguridad. Hopi hende ainda ta pensa cu pidi un lift of yama un taxi ta mustra debilidad of iresponsabilidad. Algun hasta ta sinti nan “den control” despues di algun bebida, sin realisa con incapacita nan realmente ta. Ta e sentido falso di control aki — mezcla cu presion social y actitudnan casual — cu ta mantene core auto bao influencia di alcohol asina prevalente.

Ademas, nos rara bes ta scucha mensahenan fuerte y consistente contra core auto bao influencia di alcohol den espacionan publico. Campañanan ta sporadico. Conversacionnan hopi biaha ta reactivo — lanta solamente pa tragedia. Nos mester papia mas di dje — prome cu e siguiente accidente sosode. Pasobra tras di cada accidente tin un decision cu por a wordo para, y un comunidad cu a scoge pa no papia.

Un Yamada pa Cambio

Si nos kier proteha bida na Aruba, ta tempo pa confronta e punto ciego cultural aki. Nos mester stop di excusa y cuminsa educa. Amigonan mester stop amigonan. Barnan y organisadornan di evento mester promove biahenan sigur. Famia mester tin conbersacionnan real tocante consecuencianan. Y e sistema legal mester reafirma cu core auto bao influencia di alcohol no ta djis un fout chikito — e ta un crimen.

Esaki no ta trata di castigo. E ta trata di prevencion. E ta trata di cambia un mentalidad cu ta bisa, “Ta bon, el a hacie antes” pa “No, no e biaha aki. No bao di mi bista.” Pasobra un momento di descuido por caba cu un bida — y ta riba nos tur pa sigura cu e momento ey nunca no sosode.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks