loader image

Construi, Neglisha, Drecha: 

by | Sep 11, 2026 | Problema Social | 0 comments

Aruba Ta Pega den e Mesun Ciclo

Tin un pregunta cu ta keda bolbe cada bes cu camindanan di Aruba deteriora, tuberianan di awacero faya, espacionan publico wordo neglisha of infrastructura existente exigi reparacionnan cada bes mas caro: dicon esaki ta keda pasa?

E ta facil pa tira culpa riba e gobierno di turno. Pero e patronchi aki ta bay hopi mas leu cu un solo partido, un minister of un administracion. Gobiernonan ta bini y bay, pero e problema ta keda mescos.

Aruba ta sigui inverti den infrastructura nobo. Ta traha caminda nobo, ta anuncia facilidadnan nobo y proyectonan nobo ta haya atencion, presupuesto y visibilidad politico. Pero na mesun momento, e propiedadnan cu Aruba tin caba ta keda bay atras poco poco. Un caminda no ta daña di un dia pa otro; deterioracion ta pasa gradualmente.

Unda e sistema structural ta cu mester señala problema prome cu nan bira un emergencia costoso? Kisas e pregunta berdadero ta si nos a enfoca demasiado riba construi y no suficiente riba mantene.

Tin un diferencia grandi:

  • Construi algo ta crea un resultado visibel y atractivo. Por corta cinta, saca potret y uza e obra como un logro politico.
  • Mantencion preventivo no ta bisto. Ningun hende ta celebra un caminda cu a keda den bon condicion pasobra a manten’e tur aña. Ora mantencion funciona corectamente, nada malo no ta pasa.

Politicamente, esaki ta haci mantencion hopi menos atractivo cu construccion nobo. Pero kico ta pasa ora pospone mantencion? Un fayo chikito ta bira un daño grandi, un daño grandi ta bira un gasto enorme, y un gasto enorme ta bira un crisis cu ta rekeri placa di pueblo di biaha.

E ora e ciclo bieu ta cuminsa di nobo: construi, uza, lubida, deteriora, drecha di emergencia, y bolbe construi.

Kada proyecto nobo cu lanta awe ta un obligacion di mantencion pa mañan. Ora anuncia proyectonan nobo, pueblo mester puntra mas cu djis “cuanto e construccion ta costa?” Mester puntra tambe:

  • Ken lo mantene e obra aki?
  • Cuanto e mantencion lo costa durante 10, 20 of 30 aña?
  • Di unda e fondonan structural ey lo sali?
  • Aruba tin un bista cla y completo di tur propiedad publico cu e tin, den ki estado nan ta y cuanto ta costa pa mantene nan operando?

Pa un isla chikito cu espacio limita y fondonan publico bou di presion, e preguntanan aki ta primordial. Placa gasta den un proyecto nobo pa show por a preveni un gasto hopi mas grandi di reparacion otro caminda.

Caminda no ta vota. Edificionan no ta pertenece na un partido politico. Tuberianan no sa cua coalicion ta na poder: nan ta simplemente gasta y kibra ora no cuida nan.

En bes di keda puntra cua gobierno a causa e ultimo buraco riba caminda, ta momento pa confronta e realidad fundamental: pakico ningun gobernacion a logra crea un plan structural di maneho y mantencion cu por sobrevivi e cambionan di mando politico?

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks