E tensionnan entre mountainbiker y tour di cabay na Aruba ta sigui aumenta. Caminda pa añanan largo e critica tabata dirigi riba ciclistanan den trafico, e discusion awor a cambia pa e naturalesa liber. Central ta e pregunta: ken tin e derecho pa usa ki caminda, y con e isla por resolve e conflictonan aki di un manera duradero?
E popularidad di mountainbike a aumenta drasticamente den e añanan recien. Deportistanan entusiasma a traha rutanan riba nan mesun iniciativa, como tambe cu sosten di organisacionnan manera Aruba Tourism Authority (ATA) y NGO’s local. Segun ATA, e rutanan aki a wordo explicitamente desaroya pa hiking y mountainbike, no pa trafico motorisa of tour di cabay. Den un carta dirigi na companianan di tour di cabay, ATA a pidi recientemente pa no usa e rutanan aki mas. Ademas, a anuncia cu na 2025 lo desaroya rutanan alternativo pa cabay y ATV/UTV, cu mester wordo realisa na 2026.
E Perspectiva di e Sector di Cabay
E reaccion for di e sector di tour di cabay no a tarda. Tin companianan manera Racho El Paso y La Ponderosa cu tabata existi for di mas di 40 aña pasa, na unda cu nan durante e periodo ey a desaroya y mantene nan mesun rutanan, cu awe ainda ta wordo uza pa tournan cu cabay, hopi prome cu mountainbike a bira popular. E rutanan aki ta esencial pa e operacion di e companianan di tour y ta atrae anualmente miles di turista, cu locual nan ta haci un contribucion importante na e economia local. Ademas, algun compania ta uza nan entrada pa proyectonan social, manera terapia di cabay gratis pa muchanan y personanan cu limitacionnan—un iniciativa unico riba e isla.
E acusacion di e sector di cabay ta cla: mountainbiker ta uza sin restriccion e rutanan bieu di cabay, spantando cabaynan y causando situacionnan peligroso pa turistanan. Na mesun momento, nan ta exigi exclusividad riba rutanan di mountainbike recientemente traha, mientras nan mes no ta respeta e rutanan bieu, desaroya pa tour di cabay. Esaki ta wordo experencia pa e tour di cabay como inhusto y hipocrita.
Controvercia Adicional y Balor Economico
E comunicacion oficial recien di Directie Natuur en Milieu (DNM), den cual a bolbe enfatisa cu cabay riba beachnan blanco ta legalmente prohibi desde 1987, a lanta mas controversia. Aunke violacionnan di e prohibicion aki ainda ta tuma luga regularmente, algun tour di cabay pa añanan caba ta haci accionnan di limpiesa for di nan mesun fondo pa mantene e beachnan y rutanan limpi.
Un aspecto importante cu hopi biaha no ta haya suficiente atencion den e discusion publico, ta e balor economico y social di e sector di tour di cabay. Ademas di empleo directo, e sector aki ta genera entrada substancial pa e isla. E importancia ey ta wordo ignora, segun hopi, inhustamente pa e cobertura negativo y campañanan publico.
Solucion: Respet Mutuo y Dialogo Constructivo
E problema central ta sinta den e falta di respet mutuo y consulta constructivo. En bes di lanta emocionnan via media, partidonan involucra – di mountainbiker pa companianan di tour di cabay, di DNM pa ATA – mester sinta rond di mesa pa haci areglonan duradero y husto. Espacio ta scars na Aruba; net p’esey ta crucial pa esaki wordo comparti cu cuido y den bon consulta.
Solamente via un dialogo madura, den cual e interesnan di economia, conservacion di naturalesa y recreacion wordo balansa, por yega na un solucion structural. Polarisacion no ta yuda ningun hende—ni e turista, ni e poblacion local y sigur no e ecosistema Arubiano vulnerabel.






0 Comments