loader image

Comunidadnan Ta Desestima Nan Propio Problemanan — Pero Dicon?

by | Jul 1, 2025 | Problema Social | 0 comments

Cada comunidad tin su problemanan. Algun ta structural, manera pobresa of desempleo. Otronan ta social, manera violencia domestico, corupcion, of discriminacion. Pero kisas e problema mas peligroso di tur ta un cu rara bes ta wordo nombra: negacion.

Tin un custumber sutil pero poderoso den hopi comunidad — particularmente den esnan uni, chikito, of culturalmente conservador — di desestima nan propio problemanan. No ta cu hende no ta mira loke ta robes. Ta cu nan ta scoge pa no papia tocante di dje. Of pio, nan ta scoge pa minimalis’e, hustific’e, of desvia culpa pa otro caminda.

Orguyo Cultural y e Costo di Silencio

Dicon esaki ta pasa? Un parti ta orguyo cultural. Ningun hende kier expone nan problemanan. Admiti problema serio por sinti manera traicion — di famia, di cultura, di identidad. Tin un codigo silensioso: proteha e imagen di e comunidad na tur costo, hasta si e ta nifica tapa abuso, desigualdad, of fayonan sistemico.

Pero e custumber di silencio aki ta crea daño mas profundo. E ta permiti problema tuma lugar sin atencion. E ta manda e mensahe cu algun fout no tin mester di wordo drecha — djis scondi. Cu tempo, esey ta normalisa disfuncion. Hende ta bira desensibilisa. Victima ta stop di papia. Esnan den poder ta keda sin control.

Nos ta mir’e den luganan caminda corupcion politico ta wordo ricibi cu schouder hala — “Asina ta con e cosnan aki ta bay.” Nos ta mir’e ora ta bisa hende muhe pa keda keto tocante abuso pa evita “berguensa” pa famia. Nos ta mir’e ora hobennan cu ta luchando cu salud mental ta wordo desestima como “floho” of “malcria.” Esakinan no ta djis creencianan isola. Nan ta parti di un patronchi mas grandi di gaslighting cultural.

Miedo y e Necesidad di Fortalesa Real

Esaki no ta tocante tira culpa riba un persona of grupo. E ta tocante examina comportacion colectivo — e maneranan sutil cu comunidadnan ta proteha e status quo, hasta ora e ta daña nan miembronan mas vulnerabel.

Ironicamente, e tipo di silencio aki hopi biaha ta bin for di un luga di miedo. Miedo cu reconoce problema lo haci e comunidad parce debil. Miedo cu cambio lo crea division. Miedo cu haci hende responsabel lo costa demasiado socialmente of politicamente.

Pero forsa real no ta bin di pretende cu tur cos ta bon. E ta bin di enfrenta berdadnan incomodo. Di ta dispuesto pa desafia tradicionnan cu no ta sirbi tur hende mas. Di pone dignidad di hende dilanti di orguyo.

E comunidadnan mas resiliente no ta esnan cu ta parce mas limpi na superficie. Nan ta esnan cu ta honesto tocante nan fayonan. Cu ta scucha critica, ta proteha esnan cu ta denuncia, ta sostene victima, y ta haci preguntanan dificil. Cu ta compronde cu silencio no ta proteha un comunidad — e ta paralisa esaki.

Kibra e Ciclo y Construi Progreso Genuino

Pues con nos ta kibra e ciclo? E ta cuminsa chikito: cu combersacionnan. Cu yama cosnan pa loke nan ta, hasta ora e ta incomodo. Cu sostene media, lidernan, y educadornan cu ta duna prioridad na berdad riba apariencia. Cu duna espacio na esnan cu nan bosnan a wordo desestima pa demasiado tempo.

E berdad ta, ningun comunidad no por avansa si e ta sigui pretende cu e ta perfecto caba. Progreso real ta cuminsa ora hende ta stop di preocupa pa aparencianan — y cuminsa preocupa pa otro.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks