loader image

Autonomia den sombra di supervision: unda e limite ta?

by | May 16, 2025 | Politica | 0 comments

Pa regionnan insular manera Aruba, autonomia administrativo ta un balor fundamental—un prueba di madurez, auto-suficiencia y soberania dentro di Reino. Pero e autonomia ey pa añanan ta bou di presion door di supervision financiero for di Hulanda, particularmente desde e pandemia di corona. Aruba recientemente a registra un surplus presupuestario, un logro cu a wordo celebra den propio seno. Sinembargo, e reaccion for di Den Haag a keda friu. Dicon? Y kico esaki ta bisa tocante e balansa entre auto-goberna y control externo?

E surplus presupuestario cu Aruba a realisa na 2023 tabata, riba papel, impresionante. El a mustra disciplina y compromiso politico, algo cu Hulanda pa añanan largo tabata urgi. Pero e pregunta crucial ta: na ki prijs? E surplus a wordo logra parcialmente door di recorte severo, inversionnan posponi y apoyo externo temporal. Cuido, enseñansa y infrastructura a paga un prijs. Cu esaki, e legitimidad di e surplus ta bin na discusion—e tabata resultado di un maneho structural, of di presion politico temporal?

Pa Hulanda, e contexto mas grandi ta conta. E cifra presupuestario ta solamente un parti di un evaluacion mas profundo: con transparente e maneho financiero ta? Con robusto e institucionnan ta? Tin garantianan contra conflicto di interes? Y: con confiabel e maneho a largo plaso ta, los di e ciclo electoral? Sin un contesta convincente riba e preguntanan ey, confiansa ta keda ausente.

Pesey e paradoha central pa Aruba ta doloroso: hasta si bo drecha e cifranan, supervision structural ta sigui existi tanten cu e cultura di gobernacion subyacente y e mecanismonan di control no cambia fundamentalmente. E autonomia t’ey riba papel, pero den practica limita pa un sistema di aprobacion obligatorio, test y raportahe.

Esaki ta lanta un pregunta logico di si supervision financiero toch ta keda necesario, con nos por transforma esaki den algo constructivo en bes di restrictivo? Kisas a yega tempo pa hiba e discusion no mas como un conflicto entre autonomia y control, sino como un partnership rond di responsabilidad, transparencia y confiansa mutuo.

Esey ta rekeri curashi di ambos banda. Aruba mester reconoce cu bon gobernacion ta MAS cu solamente disciplina presupuestario. Y Hulanda mester durf construi confiansa, en bes di solamente coregi y sanciona.

Tanten cu supervision financiero wordo experencia como interferencia y autonomia como un permiso pa goberna sin duna cuenta, nos lo keda atrapa den un liña circulo vicioso. Solamente ora ambos banda reconoce responsabilidad como un interes comparti, espacio pa balansa lo surgi.

E pregunta pues no ta si Aruba merece autonomia—e tin esey caba. E pregunta ta si e tin e madurez pa carga e autonomia ey cu responsabilidad. Solamente e ora ey supervision financiero por duna lugar na un berdadero partnership.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks