Aruba ta papia constantemente di turismo sostenibel, di “Balor Halto, Impacto Rapido” (High Value, Low Impact), y di e proteccion di e calidad di bida di su habitantenan. Pero e publico arubiano ainda no conoce e contesta riba e pregunta mas importante: cuanto turismo e isla aki por sostene realmente, y pa cuanto nos a surpasa e limite ey caba?
E problema no ta cu no a haci investigacion.
E Autoridad di Turismo di Aruba (ATA) a cuminsa un estudio di e capacidad di carga (carrying-capacity) di turismo na final di 2017 of cuminsamento di 2018. Su proposito tabata pa desaroya un modelo di turismo cu lo ta economicamente viabel, ambientalmente sostenibel, y socialmente husto. E evaluacion a considera cuatro interes principal: e experiencia di e bishitante, e contribucion economico di turismo, e calidad di bida di e habitantenan, y e proteccion ambiental. Tambe el a establece cu e crecemento turistico na Palm Beach mester wordo limita pasobra e limitenan ambiental y di congestion tabata bao presion caba.
Pero unda e limitenan real ta keda?
Cuanto kamber di hotel ta demasiado? Cuanto cas di alohamento di corto plaso (short-term vacation rentals) e mercado di vivienda di Aruba por absorbe? Cuanto bishitante por uza nos playanan sin desplasa e habitantenan of daña medio ambiente? Cuanto auto di huur por wordo agrega prome cu e congestion bira structuralmente inmanehabel? Cuanto awa, coriente, riolering, y capacidad di procesamento di sushi e turismo por consumi prome cu e habitantenan cuminsa paga e prijs?
E publico ta ricibi strategianan, modelonan, y ambicionnan, pero no un conhunto di limitenan cla contra cual e realidad por wordo midi.
Consecuentemente, un ciudadano arubano no por determina si e isla a surpasa su capacidad di karga pa 5, 20, of kisas 50 porciento. Despues di añanan di estudio, documentonan di maneho, y crecemento turistico, pakico nos no sa exactamente ainda pa cuanto Aruba a surpasa su capacidad di carga? Esaki no ta un fayo chikito di comunicacion; e ta un problema serio di responsabilidad publico.
Un estudio academico di 2020 a conclui explicitamente cu Aruba y Sint Maarten a surpasa nan capacidad di carga turistico caba. E turismo a sigui expande despues di e advertencia ey. Aruba a ricibi aproximadamente 1.42 miyon di bishitante cu a keda pasa anochi na 2024, y ATA ta proyecta rond di 1.53 miyon pa 2026, cu mas di 832,000 pasahero di crucero. Na e mesun momento, e Plan Corporativo di ATA pa 2026 ta bisa cu e isla tin e intencion di stabilisa e yegada general di huespednan. Pero stabilisa na ki nivel? Si Aruba a surpasa su capacidad caba prome cu 2020, stabilisa e turismo na e nivel di awe por simplemente haci e sobrecarga aki uno permanente.
Aruba tin mester di un dashboard publico di capacidad di carga cu ta cubri yegada di bishitantenan, kambernan di hotel, alohamento di corto plaso, vehiculonan, trafico, consumo di awa y energia, produccion di deshecho, capacidad di riolering, prijs di cas, migracion laboral, perdida ambiental, y satisfaccion di e habitantenan.
Pueblo di Aruba sa caba cu e isla ta sinti mas y mas yen. Loke nan no sa ta con serio e sobrecarga total aki a bira. Si gobierno sa e cifranan, e mester publica nan; si e no sa, e ora ey Aruba a bin ta expande su industria mas importante sin sa cuanto presion e isla por soporta di manera sigur.






0 Comments