In 2023 leefden naar schatting 540.000 mensen in Nederland onder de armoedegrens, wat neerkomt op ongeveer 3,1% van de totale bevolking. Hoewel dit cijfer op het eerste gezicht laag lijkt, verhult het grote verschillen tussen bevolkingsgroepen. Uit recente cijfers van onder andere het CBS, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) blijkt dat mensen met een migratieachtergrond—vooral niet-westerse migranten—een aanzienlijk groter risico lopen om in armoede te leven.

Een van de meest schrijnende verschillen is zichtbaar onder kinderen. Van de kinderen die in het buitenland zijn geboren, leeft 15,2% in armoede. Voor kinderen met een buitenlandse achtergrond die in Nederland zijn geboren, ligt dat percentage nog steeds op 9,3%. Ter vergelijking: slechts 1,5% van de autochtone Nederlandse kinderen groeit op in armoede. Deze verschillen zijn niet te verklaren door enkel opleidingsniveau of leeftijd—de migratieachtergrond zelf blijkt een sterke voorspeller van financiële kwetsbaarheid.

Ook onder volwassenen is het patroon duidelijk. Eerste generatie migranten uit niet-westerse landen—mensen die zelf naar Nederland zijn geëmigreerd—kennen een armoedecijfer van gemiddeld 17%. Bij de tweede generatie, dus de kinderen van deze migranten, ligt dit iets lager op circa 10%, maar dat is nog altijd ruim boven het nationale gemiddelde. Sommige specifieke groepen springen er extra uit: bij Syrische huishoudens met kinderen is het risico op armoede maar liefst negen keer zo groot als bij autochtone gezinnen.

De oorzaken zijn complex en meervoudig. Arbeidsmarkttoegang is een belangrijke factor: veel migranten hebben moeite met het vinden van werk, of belanden in laagbetaalde, tijdelijke of informele banen zonder doorgroeimogelijkheden. Ook is er sprake van taalbarrières, discriminatie op de arbeidsmarkt, en een beperkte toegang tot informatie over financiële regelingen. Dit alles maakt dat gezinnen met een migratieachtergrond vaker langdurig in armoede blijven hangen. Onder de mensen die langer dan drie jaar onder de armoedegrens leven, zijn migranten onevenredig vertegenwoordigd.

De impact van armoede strekt zich uit tot in het dagelijks leven. Kinderen in armoede lopen vaker tegen schoolachterstanden aan, hebben minder toegang tot sport en culturele activiteiten, en ervaren meer stress thuis. Ouders in financiële nood kunnen niet altijd hun kinderen voorzien van een stabiele leefomgeving of voldoende middelen voor school en ontwikkeling. Op de lange termijn leidt dit tot structurele kansongelijkheid, die zich voortzet in de volgende generatie.

Toch zijn er ook positieve ontwikkelingen. De Nederlandse overheid zet in op armoedebestrijding via gemeentelijke regelingen, toeslagen en gerichte hulp aan kwetsbare groepen. Maar volgens onderzoekers van het SCP en het NJi is er meer nodig: cultuursensitieve hulpverlening, betere toegang tot betaalbaar werk, en gerichte aandacht voor migrantengezinnen in onderwijs en jeugdzorg. Alleen dan kan de vicieuze cirkel van armoede worden doorbroken.

De cijfers maken duidelijk dat armoede in Nederland geen gelijk verdeeld probleem is. Migratieachtergrond blijft een bepalende factor. Om werkelijk gelijke kansen te bieden, moet armoedebeleid specifiek, inclusief en rechtvaardig zijn—met oog voor herkomst, generatie, en structurele achterstanden.