loader image

Ahmed Marcouch waarschuwt voor aanvallen op de democratische rechtsstaat van binnenuit

by | Sep 26, 2026 | AWEMainta.NL | 0 comments

De Nederlandse democratische rechtsstaat staat onder druk en politiek en media reageren daar volgens Ahmed Marcouch te vaak te laconiek op. In een recente opiniebijdrage waarschuwt de burgemeester van Arnhem dat aanvallen op de democratische rechtsorde niet alleen van buitenaf hoeven te komen. Ook binnen de samenleving kunnen extremisme, intimidatie en geweld de fundamenten van de rechtsstaat aantasten. 

Marcouch trekt daarbij een opvallende scheidslijn. Volgens hem gaat de belangrijkste maatschappelijke tegenstelling niet langer uitsluitend over links tegenover rechts. Hij beschrijft de fundamentele keuze als die tussen beschaving en barbarij: tussen het actief beschermen van democratische waarden en het accepteren van gedrag dat menselijke waardigheid en de rechtsorde ondermijnt.

Zijn waarschuwing komt op een moment waarop de AIVD en NCTV eveneens aandacht vragen voor de normalisering van rechts-extremistische denkbeelden. In een gezamenlijke analyse van 22 september stellen de diensten dat delen van de rechts-extremistische beweging bewust proberen hun ideeën geleidelijk maatschappelijk acceptabeler te maken. Wanneer extremistische taal en ideeën normaliseren, kunnen grenzen verschuiven en kunnen geweldsbereide personen zich volgens de diensten gelegitimeerd voelen om daadwerkelijk in actie te komen. 

Marcouch wijst op verschillende patronen die volgens hem serieus genomen moeten worden. Een daarvan is het verheffen van de eigen groep boven anderen. Een tweede is het steeds vaker behandelen van mensen met een andere mening als vijanden in plaats van als politieke of maatschappelijke tegenstanders.

Daarmee verandert volgens deze visie ook de betekenis van het publieke debat. Een democratie is immers niet alleen een systeem waarin mensen hun eigen mening mogen uitspreken. Het is ook een systeem waarin burgers het recht van anderen erkennen om een andere mening te hebben.

Een derde zorg betreft het vertrouwen in democratische instituties. Wanneer rechters, parlementen, overheden of andere instellingen alleen worden gerespecteerd zolang zij een gewenste uitkomst opleveren, komt volgens Marcouch een belangrijk principe van de rechtsstaat onder druk te staan.

Daarbij speelt ook geweld een rol. De AIVD en NCTV waarschuwen dat normalisering van extremistische denkbeelden de ruimte voor dialoog kan verkleinen en de democratische rechtsorde sluipenderwijs kan ondermijnen. 

Voor Marcouch betekent democratische weerbaarheid daarom meer dan alleen optreden nadat regels zijn overtreden. Het gaat volgens hem ook om het eerder herkennen van signalen, het stellen van duidelijke grenzen en het beschermen van een politieke cultuur waarin mensen van mening kunnen verschillen zonder elkaar te ontmenselijken.

Die gedachte sluit aan bij eerdere toespraken van Marcouch, waarin hij de democratische rechtsstaat beschrijft als de grens tussen beschaving en barbarij. Hij verwijst daarbij naar de geschiedenis van Arnhem en de lessen die volgens hem uit de Tweede Wereldoorlog moeten worden getrokken. 

De kern van zijn boodschap is daarmee niet dat maatschappelijke conflicten moeten verdwijnen. Een democratie leeft juist van debat, protest en verschil van mening. Maar volgens Marcouch ligt er een grens wanneer politieke strijd verandert in intimidatie, haat of geweld.

De vraag die hij daarmee op tafel legt, is hoe ver een democratische samenleving moet gaan om haar eigen spelregels te beschermen — en wanneer wegkijken zelf een risico voor die rechtsstaat wordt.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks