loader image

Advertencianan di Inundacion y Awacero cu ta Kibra Record ta Señala un Era Climatico Nobo

by | Jul 20, 2025 | Noticia Internacional | 0 comments

Zomer 2025 a cambia e panorama di loke Mericanonan ta spera di e temporada mas cayente di aña. En bes di solo y recreo, e zomer aki a wordo marca pa inundacionnan catastrofico y sin fin den henter e pais—for di e region di Texas Hill Country te na e tunelnan di metro di New York City. Y e cifranan ta conta un storia impactante: esaki no ta djis tempo—e ta clima, pero den un version “supercharged”.

Segun e Servicio Nacional di Meteorologia, Merca ya caba a registra mas cu 3,170 advertencia di “flash flood” (inundacion repentino) e aña aki—superando e record anual anterior di 3,049 di aña 1998. E awaceronan torrencial tabata constante y extendi, cu mas cu un dozijn di estado raportando eventonan di awacero cu normalmente ta sosode un biaha cada 100 pa 1,000 aña, algun di nan tumando luga riba e mesun dia.

Na Texas so, e devastacion durante e fin di siman di 4 di juli a wordo yama e desaster di inundacion repentino mas mortal den interior di e pais desde 1976. Mas cu 145 persona a muri, y mas cu 100 ta keda desapareci. E riu Guadalupe a subi mas cu 26 pia den apenas 45 minuut, yegando un haltura record di 37.5 pia. Na Ruidoso, New Mexico, tres persona a muri den un inundacion repentino conecta cu e cicatrisnan laga atras pa candela di mondi.

Mientras tanto, na Chicago, un evento di awacero di 1,000 aña a bira e careteranan den riu. Na New York City, e awacero a yega un maximo di 2.64 inch den un ora dia 14 di juli—kibrando un record cu tabata existi desde 1908 y lagando e sistema di drenahe bieu di e ciudad completamente abruma. Stacionnan di metro a yena cu awa, cayanan a desaparece bou di awa, y mester a pomp mas cu 16 miyon galon di awa saca.

Kico ta causando tur esaki? Cientificonan ta apunta na nivelnan inusualmente halto di humedad den atmosfera—hala principalmente for di un Golfo di Mexico y Oceano Atlantico mas cayente cu promedio. Segun Daniel Swain, un cientifico di clima di UCLA, e zomer aki a mira cantidadnan record di “awa precipitabel”—un medida di cuanto awa lo yobe si tur e humedad den aire lo wordo libera na mes momento.

Na Washington, D.C., e punto di sereno (un indicador di humedad) a yega riba 70°F pa mas cu 573 ora desde juni, loke ta casi un record. Inundacionnan repentino a cambia di ta un fenomeno raro pa un emergencia rutinario.

E meteorologo Kevin Trenberth a splica cu cambio climatico ta cargando e atmosfera cu mas bapor di awa, loke ta hiba na eventonan di awacero mas intenso. “E raportnan di awacero na juli a mas cu redobla e promedio,” el a bisa.

Pero e storia ta bay mas leu cu djis humedad. E cientifico di clima Michael Mann ta señala e rol di “resonancia atmosferico”—un condicion unda e corientenan di “jet stream” ta bira mas slow y tormentanan ta keda pega riba un region, bashando awa pa dianan largo. Su investigacion ta mustra cu e patronchinan aki a triplifica den frecuencia desde añanan 1950.

Kate Marvel, un otro cientifico di clima, ta splic’e na un manera simpel: “Aire cayente ta wanta mas awa, oceanonan cayente ta alimenta mas evaporacion, y tera cayente ta yuda tormentanan hincha bay ariba. E ta manera e receta pa un tormenta perfecto—y nos ta mirando e resultadonan.”

Expertonan ta di acuerdo cu esaki no ta trata mas di incidentenan isola. E ritmo y escala sin precedente di e inundacionnan di e zomer aki ta ofrece un bista di loke ta spera nos si e emisionnan global no wordo reduci drasticamente. Cu NOAA prediciendo cu e awacero lo sigui riba promedio te den augustus, e crisis por ta apenas cuminsando.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Download of lesa e ultimo corant publica.

Categoria Noticia Busca Archivo Modo

Categorias

Busca Articulo

Enable Notifications OK No thanks