Op 1 januari 2025 stonden 8,1 miljoen volwassenen als orgaandonor geregistreerd. Dat zijn er bijna 30 duizend meer dan een jaar eerder. In totaal is 58 procent van de volwassenen donor: 34 procent gaf expliciet toestemming, 24 procent staat als ‘geen bezwaar’ ingeschreven omdat zij geen keuze hebben doorgegeven. Verder laat bijna 11 procent een naaste beslissen en geeft 31 procent geen toestemming.
De stijging komt vooral door een groter aandeel Nederlanders dat géén keuze invult. Sinds de invoering van de gewijzigde Donorwet (1 juli 2020) worden alle 18-plussers in het Donorregister opgenomen. Wie niets invult, wordt geregistreerd als ‘geen bezwaar’. Het effect hiervan werkt nog altijd door: media en instanties signaleren dat vooral jongvolwassenen relatief vaak geen keuze vastleggen en daardoor automatisch als donor staan ingeschreven.
Jongeren kiezen minder vaak actief
Onder 18- tot 25-jarigen staat 41 procent als ‘geen bezwaar’ geregistreerd (2022: 36 procent). Van de jongeren die wél kiezen, geeft inmiddels ruim 45 procent geen toestemming (2022: 41 procent). Bij 25- tot 75-jarigen ligt dat aandeel rond de 38 procent, terwijl 75-plussers het vaakst geen toestemming geven (52 procent, dalend vanaf 56 procent in 2022). Deze cijfers laten zien dat twee bewegingen naast elkaar bestaan: meer automatische registraties bij jongeren en — onder degenen die kiezen — relatief vaker een bewuste ‘nee’.
Regionale verschillen zijn groot
Regionaal lopen de donorpercentages uiteen. In Neder-Betuwe is het aandeel geregistreerde donoren het laagst (43 procent), gevolgd door Urk (47 procent). De gemeente Groningen staat bovenaan met 68 procent, gevolgd door Rozendaal (67 procent). Op Urk maken inwoners het minst vaak een keuze (32 procent ‘geen bezwaar’) en is expliciete toestemming het laagst (15 procent). De optie ‘naaste beslist’ is er juist twee keer zo hoog als gemiddeld. Lokale cultuur, religie en informatievoorziening lijken hier een rol te spelen.
Geslacht, herkomst en opleiding
Mannen maken bijna anderhalf keer zo vaak geen keuze als vrouwen. Wie is geboren buiten Nederland of een lager opleidingsniveau heeft, legt ook minder vaak een keuze vast en kiest — als men wel kiest — relatief vaker voor ‘geen toestemming’. Voorlichting die beter aansluit bij jongvolwassenen, lageropgeleiden en mensen met een migratieachtergrond kan het aantal actieve, bewuste registraties vergroten.
Waarom bewúst kiezen telt
‘Geen bezwaar’ geeft juridisch toestemming voor donatie en is leidend in de donatieprocedure. Toch benadrukken overheid en transplantatieketen het belang van een eigen keuze en het gesprek met naasten. Evaluatie van de wet liet bovendien zien dat een kleine minderheid met ‘geen bezwaar’ eigenlijk geen donor wil zijn; actieve registratie voorkomt misverstanden en ontlast families in een emotionele fase.
Bronnen (selectie):
Centraal Bureau voor de Statistiek – Nieuwsbericht “8,1 miljoen volwassenen geregistreerd als orgaandonor” (14-10-2025)
CBS StatLine – Donorregistratie naar persoonskenmerken (2022–2025)
Ministerie van VWS / Donorregister – Uitleg Donorregister en cijfers (maandelijks geactualiseerd)
Rijksoverheid – The Donor Act (gewijzigd per 1 juli 2020)
RTL Nieuws – “Meer mensen automatisch donor doordat ze geen keuze maken” (14-10-2025)
NTS – Donatieprocedure: rol van ‘geen bezwaar’ in de praktijk
Evaluatie gewijzigde Wet op orgaandonatie (2024)






0 Comments